WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami

WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami

Dlaczego starożytne cywilizacje powstawały nad rzekami?

Na obszarach nad wielkimi rzekami panowały bardzo dobre warunki do osiedlania się – wylewy rzek zapewniały żyzną i nawodnioną glebę, idealną dla produkcji niezbędnego do życia pożywienia, poprzez m.in. uprawę roślin. Rzeki zapewniały również dostęp do wody pitnej, zarówno dla ludzi, jak i hodowanych przez mieszkańców tych terenów zwierząt,

Dlaczego powstały pierwsze cywilizacje?

Streszczenie –

„Cywilizacja” oznacza złożone społeczeństwo, lecz uczeni spierają się co do dokładnej definicji tego słowa.Pojawienie się cywilizacji zależało od zdolności społeczeństwa do trwałego produkowania nadwyżki jedzenia, co pozwalało niektórym jego członkom zająć się pracą niezwiązaną z rolnictwem, co z kolei doprowadziło do rozwoju produkcji i handlu, wzrostu populacji i zwiększeniu podziałów społecznych.Pierwsze cywilizacje pojawiały się w miejscach sprzyjających rolnictwu.Polis i ich rządy powstały gdy władcy byli w stanie zdobyć kontrolę nad większym obszarem i większą ilością surowców. Władcy ci często wykorzystywali pismo i religię, żeby utrzymać hierarchie społeczne i umocnić swoją kontrolę nad większą populacjąPojawienie się pisma pozwoliło na kodyfikację prawa oraz na usprawnienie i utrzymywanie archiwów państwowych. Doprowadziło także do narodzenia się literatury.

Dlaczego miasta powstawały nad rzekami?

W Europie miasta powstawały często nad rzekami, które dostarczały wodę do celów komunalnych i produkcyjnych, na odwiecznych szlakach komunikacyjnych i w są- siedztwie grodów warownych, a także na morskich wybrzeżach.

Gdzie i dlaczego powstały pierwsze cywilizacje?

Pierwsze cywilizacje rozwinęły się na Bliskim Wschodzie, w dorzeczach rzek, które zapewniały w dużej mierze ich istnienie. Rzeki te wylewały nieregularnie i w sposób nieprzewidziany dla pierwszych ludzi, którzy zasiedlili tereny w dolnym biegu Eufratu – Mezopotamii,

  1. Były to pierwsze społeczności, zajmujące się głównie rolnictwem.
  2. Następnie, w położonej między dwoma wielkimi rzekami Tygrysem i Eufratem Mezopotamii, rozwinęła się władza państwowa, organizacja siły zbrojnej i pojawiły się pierwsze świątynie.
  3. Proces rozwojowy tego obszaru przyspieszył pod koniec IV tysiąclecia p.n.e., za sprawą pojawienia się ludu Sumerów,

Stworzyli oni wysoko rozwiniętą cywilizacje składającą się z wielu miast – państw, która wpłynęła zasadniczo na rozwój całego starożytnego wschodu. Wynaleźli między innymi: koło garncarskie, sieć irygacyjną oraz wprowadzili pług w rolnictwie. Mezopotamia także zawdzięcza Sumerom pismo klinowe,

Pomimo wysokiego zaawansowania technicznego, dochodziło do częstych walk między miastami sumeryjskimi, które osłabiały pozycje Sumerów, na rzecz innego ludu – Semitów (nazwa wywodzi się od ich głównego ośrodka – Akkadami). Wzrost znaczenia Semitów oraz nowo powstałych ośrodków, zapoczątkował walki pomiędzy wszystkim społecznościami.

Ostatecznie zwycięzcą został król Babilonu – Hammurabi, Jako pierwszy scentralizował nie tylko ośrodek władzy, ale również religie i prawo – kodeks Hamurabiego oraz stworzył jednolity obszar gospodarczy. Pomimo wielkiej władzy jaką zdobył Hammurabi, z biegiem czasu część podporządkowanych terenów zaczęła się usamodzielniać.

Nad jakimi rzekami powstały pierwsze cywilizacje?

Sumerowie – Nie ulega wątpliwości, że Mezopotamia jest kolebką cywilizacji. To właśnie w widłach Eufratu i Tygrysu ukształtował jeden z pierwszych (a być może nawet pierwszy) rozwiniętych ludów. Sumerowie, bo o nich mowa, pod koniec IV tysiąclecia p.n.e.

Nad jakimi rzekami zakładano pierwsze cywilizacje?

RK4BaAowej2Q2 Babilon Contentplus.pl sp. z o.o., Sol90, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl Już wiesz

  1. Wyjaśnij, czym była rewolucja neolityczna.
  2. Opisz, jak wyglądało życie w neolitycznych osadach i czym zajmowali się zamieszkujący je ludzie.

R1YDsY6kO30Ka 1 Mezopotamia w III–II tysiącleciu p.n.e. Krystian Chariza i zespół, „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Mezopotamia w III–II tysiącleciu p.n.e. Krystian Chariza i zespół, Prehistorycznego człowieka zostawiliśmy w chwili, gdy zajął się uprawą roli, udomowił dzikie zwierzęta i zaczął prowadzić osiadły tryb życia. Rozkwit rolnictwa wymagał wody, urodzajnych dolin rzek i żyznego mułu niesionego przez ich wylewy. Takim miejscem była Mezopotamia, czyli kraina leżąca między Tygrysem i Eufratem – rzekami wypływającymi z położonych na północy gór i wpływającymi do Zatoki Perskiej. To właśnie tam powstała jedna z pierwszych cywilizacji cywilizacji, W gorącej i suchej Mezopotamii deszcz był rzadkością, a same wylewy rzek nie wystarczały do nawodnienia wszystkich pól. Uprawa wymagała irygacji irygacji, Mieszkańcy Mezopotamii zbudowali w tym celu system kanałów nawadniających, które doprowadzały wodę z rzek do położonych niżej obszarów. Rzeki zapewniały również wodę pitną, ryby i ptactwo oraz stanowiły dogodne szlaki komunikacyjne i transportowe. RiVHtcEapj3JE 1 Starożytni rolnicy za pomocą żurawia nabierali z rzeki wodę, a następnie wlewali ją do kanałów. Contentplus.pl sp. z o.o., Dariusz Bufnal, licencja: CC BY 3.0 „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Starożytni rolnicy za pomocą żurawia nabierali z rzeki wodę, a następnie wlewali ją do kanałów. Contentplus.pl sp. z o.o., Dariusz Bufnal, licencja: CC BY 3.0 Polecenie 1 Wskaż na ilustracji system kanałów nawadniających oraz pług, którym orano pole. Stworzenie i kontrolowanie skomplikowanego systemu kanałów wymagało wysiłku i współpracy wielu ludzi. Tworzyli oni coraz lepiej zorganizowane wspólnoty, które były w stanie kontrolować bieg wody tak, aby zapewnić uprawom jak najlepsze nawadnianie. Regularny nadzór nad systemami irygacji zaczęli sprawować przedstawiciele elit społecznych, z władcami na czele. W ten sposób ukształtowały się najstarsze miasta, tSZRJtDXen_000tp001 tSZRJtDXen_000tp002 tSZRJtDXen_0000001A Pierwsze miasta zakładano w IV tys.p.n.e. na Bliskim Wschodzie, W Mezopotamii zbudowali je Sumerowie, Miasta sumeryjskie były niezależnymi ośrodkami, które kontrolowały okoliczne wsie i tereny uprawne, dlatego nazywamy je miastami‑państwami, Zwykle otoczone były murami, od innych zasiedlonych terenów oddzielał je pas błot albo pustynia. Powstawały przede wszystkim pomiędzy Eufratem i Tygrysem lub wzdłuż tych rzek. Polecenie 2 Odczytaj nazwy miast sumeryjskich położonych między Eufratem i Tygrysem. RnJzKPVYXzFYX 1 Sumer IV–III tysiąclecie p.n.e. Krystian Chariza i zespół, „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Sumer IV–III tysiąclecie p.n.e. Krystian Chariza i zespół, tSZRJtDXen_0000001P Miasta sumeryjskie liczyły od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców. Początkowo najwyższą władzę sprawowali kapłani, którzy pośredniczyli między ludźmi a bóstwami oraz nadzorowali świątynie i zgromadzone w nich bogactwa. WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Sumerowie wierzyli w wielu bogów. Każde miasto miało swoje bóstwo opiekuńcze. Świątynie stawiano na szczytach konstrukcji zwanych zigguratami. W Mezopotamii trudno było o kamień, więc zikkuraty budowano z glinianych, suszonych na słońcu cegieł. domena publiczna Bogów czczono w wielkich świątyniach, nad którymi górowały wieże w kształcie piramid z cegły, zwane zigguratami, Prawdopodobnie na ich wierzchołkach znajdowały się miejsca kultu, do których wstęp mieli tylko kapłani. RT7wjpJEQ3PLR Jednym z najważniejszych zigguratów Mezopotamii była świątynia Etemenanki w Babilonie Contentplus.pl sp. z o.o., Sol90, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Jednym z najważniejszych zigguratów Mezopotamii była świątynia Etemenanki w Babilonie Contentplus.pl sp. z o.o., Sol90, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl Polecenie 3 Wskaż na ilustracji ziggurat. Zwróć uwagę na jego położenie w mieście. O czym może ono świadczyć? Ciekawostka Według Biblii ludzie zaczęli budować po potopie wieżę Babel, która miała sięgać nieba. Sprzeciwił się temu Bóg i ukarał ich pychę: pomieszał im języki, a tym samym uniemożliwił dokończenie budowli. Być może opowieść tę zainspirowały wielkie świątynie starożytnego Sumeru, zwane zigguratami, oraz wznoszące je wielojęzyczne rzesze budowniczych. RWTDD1EPsfsD6 Scena budowy wieży Babel według niderlandzkiego malarza Pietera Bruegla (starszego). Obraz przechowywany jest obecnie w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu Pieter Bruegel (starszy), Budowa wieży Babel, 1563, domena publiczna „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Scena budowy wieży Babel według niderlandzkiego malarza Pietera Bruegla (starszego). Obraz przechowywany jest obecnie w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu Pieter Bruegel (starszy), Budowa wieży Babel, 1563, domena publiczna tSZRJtDXen_0000002J REvLDyjVCLIIe 1 Gudea, władca sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz. Posążek przechowywany obecnie w Luwrze w Paryżu. domena publiczna „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Gudea, władca sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz. Posążek przechowywany obecnie w Luwrze w Paryżu. domena publiczna Z czasem władza stała się świecka. Przywódcy armii wybrani przez wspólnotę na czas wojny, którzy wsławili się wielkimi czynami i zyskali autorytet, mogli po zakończeniu zmagań wojennych zdobyć nowe uprawnienia i zwiększyć swoje wpływy. Zostawali królami, którzy stanowili prawo. Państwo rządzone przez króla nazywamy monarchią monarchią, Władzę po królach dziedziczyli ich synowie. W ten sposób powstawały dynastie. Świątynie sumeryjskie zwykle znajdowały się pośrodku miast, pałace królów zaś nieco na uboczu. Domyślamy się więc, że władza sumeryjskich królów była późniejsza. Z czasem królowie przejęli kontrolę także nad świątyniami i uznali się za ich przedstawicieli lub zarządców, a nawet za synów bogów na ziemi. tSZRJtDXen_000tp003 tSZRJtDXen_0000002W RdH0qGPzSXJ66 Piramida społeczna Mezopotamii Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0 „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Piramida społeczna Mezopotamii Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0 Najliczniejszą grupą społeczną w miastach‑państwach Mezopotamii byli wolni, pełnoprawni obywatele, Należeli do niej właściciele wielkich posiadłości ziemskich i osoby sprawujące władzę (królowie, kapłani, urzędnicy, dowódcy wojskowi), a także bogaci chłopi, rzemieślnicy oraz biedota miast i wsi.

  • Zamożnymi ludźmi byli często rzemieślnicy i kupcy, ponieważ handel stanowił ważną gałąź gospodarki w Mezopotamii.
  • Choć kraina ta miała bardzo żyzne ziemie, brakowało tu surowców naturalnych, nawet tak podstawowych jak drewno czy metale.
  • Niżej sytuowała się ludność zależna, która – w obawie przed utratą wolności – szła na służbę u wysoko postawionych obywateli.

Większość ludności zależnej stanowili chłopi, którzy uprawiali ziemię w królewskich, świątynnych i prywatnych majątkach ziemskich, oraz w podobny sposób funkcjonujący rybacy, Dopiero z czasem pojawili się wolni rolnicy, którzy najmowali się do pracy za wynagrodzenie.

  • Najsłabszą pozycję mieli niewolnicy, zazwyczaj usługujący w domach arystokracji, urzędników czy kapłanów.
  • Wielu z nich pochodziło z górskich plemion spoza Mezopotamii.
  • Byli kupowani lub trafiali do niewoli jako jeńcy wojenni.
  • TSZRJtDXen_0000003D W II tys.p.n.e.
  • Na Bliskim Wschodzie ludzie zaczęli wykorzystywać w celach wojennych konie.

Zaprzęgano je do rydwanów bojowych, służących do przewozu żołnierzy, a wśród nich – łuczników. Pojazdy te były również przenośnymi platformami strzelniczymi. Oprócz tego korzystano z nich w czasie parad i pochówków przedstawicieli władz. Polecenie 4 Wskaż na poniższej ilustracji rydwan i opisz funkcję, jaką spełniał. WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Sztandar z Ur, strona wojenna LeastCommonAncestor, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0 tSZRJtDXen_0000003Q Sumerowie rozbudowali wodny transport śródlądowy. Najprawdopodobniej wymyślili napędzaną siłą wiatru łódź żaglową, Jako pierwsi na szerszą skalę używali wozów ciągniętych przez bydło.

  1. Stworzyli koło garncarskie, obracane na platformie napędzanej stopami lub rękoma.
  2. Za jego pomocą można było szybko wytwarzać naczynia, w których przechowywano i przewożono żywność i towary.
  3. Zapewne wynaleźli szkło,
  4. Przyczynili się do rozwinięcia metalurgii, czyli produkcji metali.
  5. Sumerowie wytapiali je z różnych minerałów.

Szczególnym metalem był brąz, będący połączeniem miedzi i cyny. Wytwarzano z niego coraz lepszą broń i narzędzia: najpierw był roztapiany, a następnie wlewany do form z wypalonej gliny. Wynalezienie i upowszechnienie brązu było bardzo istotne dla rozwoju cywilizacji, dlatego okres historii Bliskiego Wschodu od V do II tys.p.n.e., który nastąpił po epoce kamienia, badacze nazywają epoką brązu,

  • Na ten czas przypada szczyt cywilizacji sumeryjskiej Mezopotamii.
  • Mieszkańcy Mezopotamii położyli też fundamenty pod rozwój nauk ścisłych, w tym matematyki,
  • Na tabliczkach zachowały się świadectwa dość skomplikowanych obliczeń.
  • Sumerowie zwykle stosowali sześćdziesiątkowy system liczbowy.
  • Jego ślady zachowały się w naszym podziale godzin na 60 minut, a minut na 60 sekund.

Jako pierwsi do pomiarów pól i planowania budowli stosowali geometrię, Dokonywali pierwszych, wnikliwych obserwacji nieba i ciał niebieskich, dając początek astronomii, Umieli sporządzać mapy konstelacji, a nawet 12‑miesięczny kalendarz oparty na cyklach Księżyca.1 Ćwiczenie 1 RhtkLOO6sNe4h 1 zadanie interaktywne Do osiągnięć Sumerów zaliczamy.

  • koło garncarskie
  • szkło
  • wóz ciągnięty przez bydło
  • malowidła naskalne

Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0. RfzXMfDzpoppP 1 WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Ruiny Babilonu domena publiczna Wznoszenie murów, świątyń i pałaców – po raz pierwszy na wielką skalę – przyczyniło się do rozwoju architektury i inżynierii, Głównym budulcem były cegły z gliny, suszone na słońcu albo wypalane w piecu dla nadania im twardości, często łączone z trzciną. Budowle z cegły po jakimś czasie zaczynały się rozsypywać, dlatego dziś pozostały po nich tylko wzgórza złożone z gliny i piasku, czyli tzw. telle, Sumerowie nauczyli się konstruować łuki i sklepienia, Mezopotamscy budowniczowie, chcąc ustabilizować konstrukcję zigguratów, pomiędzy warstwy cegieł kładli maty z trzciny. Stały się one wzorem dla dzisiejszych dźwigarów, czyli podpór przenoszących obciążenia, stosowanych podczas wznoszenia wysokich budowli. tSZRJtDXen_0000004S RmloJMW5lE7ma 1 Prawa Hammurabiego zostały wyryte na kamiennym słupie, który obecnie znajduje się w Luwrze w Paryżu Musée du Louvre, licencja: CC BY 3.0 „> Prawa Hammurabiego zostały wyryte na kamiennym słupie, który obecnie znajduje się w Luwrze w Paryżu Musée du Louvre, licencja: CC BY 3.0 Na przełomie XVIII i XVII wieku p.n.e. panował w Babilonie władca o imieniu Hammurabi, który stworzył jeden z najstarszych zbiorów wyroków i orzeczeń sądowych. Zbiór ten nazywany jest od imienia swego autora Kodeksem Hammurabiego, Wiele z zawartych w nim przepisów prawa przewidywało okrutne kary fizyczne (np. ucinanie rąk, łamanie kości), włącznie ze śmiercią. Dyktowała je zasada „oko za oko, ząb za ząb”, czyli stosowanie kary, która miała odpowiadać szkodzie, np. kara śmierci za zabójstwo, wybicie oka za wybicie oka. Najsurowiej byli karani ludzie należący do niższych klas. Z naszego punktu widzenia Kodeks Hammurabiego był pod wieloma względami niesprawiedliwy i niehumanitarny. Jego celem było narzucenie społeczeństwu dyscypliny, koniecznej dla sprawnego funkcjonowania wielkiego systemu irygacji. Prawdopodobnie Hammurabi chciał w ten sposób ujednolicić prawa i zwyczaje różnych ludów, które znalazły się pod jego panowaniem. Idea uporządkowania prawa sama w sobie była już osiągnięciem: do tej pory kary wymierzano często wedle uznania, teraz zaś wszyscy musieli przestrzegać pewnych nadrzędnych reguł. Wiele praw Hammurabiego dotyczyło spraw związanych z rodziną i małżeństwem. Kobiety miały być chronione przez prawo, jednak zajmowały dużo niższą pozycję niż mężczyźni. Od żony oczekiwano, że będzie posłuszna i wierna mężowi. Społeczeństwo ówczesnej Mezopotamii było społeczeństwem patriarchalnym społeczeństwem patriarchalnym, czyli całkowicie zdominowanym przez mężczyzn. tSZRJtDXen_000tp004 tSZRJtDXen_00000056 To w Mezopotamii pod koniec IV tys.p.n.e. ludzie zaczęli się posługiwać pismem, Znaki zapisywano na wilgotnych i miękkich glinianych tabliczkach za pomocą przyciętej trzciny. Następnie tabliczki utwardzano, susząc na słońcu lub wypalając w piecu. Dzięki temu wiele z nich zachowało się do naszych czasów. Pismo stworzone przez Sumerów nazywamy pismem klinowym ze względu na charakterystyczne, podobne do klinów trójkątne znaki, które pozostawiała trzcina odciskana w glinie. R1I3eoT734pRi Sumeryjska tabliczka z kontraktem handlowym dotyczącym sprzedaży pola i domu (znaleziona w Szuruppak w dzisiejszym Iraku), przechowywana obecnie w paryskim Luwrze domena publiczna „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Sumeryjska tabliczka z kontraktem handlowym dotyczącym sprzedaży pola i domu (znaleziona w Szuruppak w dzisiejszym Iraku), przechowywana obecnie w paryskim Luwrze domena publiczna tSZRJtDXen_0000005I Początkowo pismo sumeryjskie odnosiło się do ściśle określonych przedmiotów i służyło do prowadzenia rejestru majątków świątynnych. Za jego pomocą można było odnotować liczbę wozów, zwierząt hodowlanych czy innych dóbr należących do danego majątku. Znaki pisma stały się następnie symbolami obiektów danego typu, czyli np. nie konkretnych owiec będących w posiadaniu świątyni, lecz owiec w ogóle. Narysowana noga nie oznaczała już tylko kończyny, ale również skojarzone z nią czasowniki, takie jak „iść”, „biec”, „kopać” itd. Ostatnim etapem rozwoju tego pisma było przypisanie znakom określonych dźwięków, co pozwalało na zapis bardziej skomplikowanych pojęć. Aby to uzyskać, posługiwano się znakami sylabowymi: składano je dla oznaczenia jakiegoś słowa. Mechanizm ten można przyrównać do zasad układania rebusów, w których suma dwóch wyrazów odnosi się do zupełnie innego pojęcia. Przykładowo: wynikiem połączenia wyrazów „niebo” i „rak” będzie „nieborak”. Pismo klinowe obejmowało aż kilkaset znaków. Jego opanowanie wymagało wielu lat nauki i praktyki, dlatego pisarze należeli do ścisłej elity społeczeństwa Mezopotamii. Dopiero po wielu wiekach pismo klinowe zastąpił wynaleziony przez Fenicjan doskonalszy sposób zapisu głosek, czyli alfabet, Nazwa ta pochodzi od dwóch pierwszych liter alfabetu greckiego – alfy i bety. Wynalezienie pisma kończy prehistorię człowieka, a rozpoczyna epokę starożytności. RwfazcKwMApxE 1

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0 Polecenie 5 Przyjrzyj się uważnie powyższej ilustracji. Zastanów się, czy ewolucja pisma klinowego świadczy o jego uproszczeniu, czy też przeciwnie – skomplikowaniu. Które ze znaków łatwiej było narysować za pomocą trzciny? 1 Ćwiczenie 2 R1Wip18SJd8dy 1 zadanie interaktywne Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0. tSZRJtDXen_00000063 Na początku pismo miało charakter praktyczny – administracyjny i handlowy. Z czasem człowiek zaczął stosować pismo do tworzenia tekstów, takich jak listy czy prawa, a także do uwieczniania modlitw i zaklęć oraz opisywania własnej historii. Sumerowie stworzyli własną literaturę, W dużej części składała się na nią bardzo rozbudowana mitologia, czyli opowieści o bogach. Najsławniejszym dziełem literatury sumeryjskiej, przełożonym na wiele języków i wciąż czytanym, jest tzw. Epos o Gilgameszu, sięgający początków II tys.p.n.e. Jest to obszerny poemat o życiu tytułowego bohatera – króla miasta Uruk, który zyskał sławę dzięki mądrości, odwadze, sile i wspaniałym czynom. RCEX5A66LIBXW Najsłynniejsza z tabliczek Eposu o Gilgameszu zawierająca opis potopu. Obecnie znajduje się w Muzeum Brytyjskim w Londynie Mike Peel, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0 „> WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Najsłynniejsza z tabliczek Eposu o Gilgameszu zawierająca opis potopu. Obecnie znajduje się w Muzeum Brytyjskim w Londynie Mike Peel, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0 Opowieść o Gilgameszu zawiera mit o pradawnym potopie, który bogowie sprowadzili na ludzkość i z którego uratowała się tylko garstka ludzi na statku.

  1. Był to motyw bardzo popularny w literaturze Bliskiego Wschodu, dlatego kolejną wersję tej historii znajdujemy w Biblii.
  2. Ciekawostka Język Sumerów, nawet gdy przestał być używany jako język mówiony, nadal funkcjonował w Mezopotamii aż do około I w.p.n.e.
  3. Jako język tekstów pisanych.
  4. Z czasem pismo klinowe uległo zupełnemu zapomnieniu i długo nikt nie umiał go odczytać.

Dopiero europejscy badacze w XIX wieku rozpoczęli żmudne prace nad rozszyfrowaniem jego znaków. Kiedy czterech naukowców ogłosiło, że są w stanie to zrobić, poddano ich w Londynie w 1857 roku sprawdzianowi. Wręczono im tekst zapisany pismem klinowym z prośbą o jego niezależne tłumaczenie.

  • Następnie porównano, czy teksty przekładów się zgadzały.
  • Okazało się, że w kluczowych fragmentach tłumaczenia były niemal identyczne.
  • Po dwóch tysiącach lat ludzie znowu potrafili odczytać pismo starożytnych Sumerów.
  • TSZRJtDXen_0000006K Sumerowie wierzyli w różne bóstwa i demony, ich religia była więc politeistyczna politeistyczna (z gr.

polýs – liczny, théos – bóg). Bogowie, choć podobni do ludzi, byli od nich potężniejsi i nieśmiertelni. Aby zjednać łaskę boga, składano w świątyniach ofiary. Ciekawostka Niektóre z imion sumeryjskich bogów weszły do popkultury. Na przykład Adam Darski, kontrowersyjny polski muzyk, przybrał pseudonim Nergal, które to imię należało do sumeryjskiego boga podziemi, uważanego również za boga zarazy, odpowiedzialnego za zsyłanie chorób i epidemii.

Na jednej z tabliczek zawierających mity sumeryjskie zachował się słynny opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun. W tej krainie szczęśliwości miała przebywać para wielkich bogów, stworzycieli świata i wszystkich bóstw. RDG38oR7euEbb Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Źródło: Contentplus.pl sp.

z o.o., tylko do użytku edukacyjnego. Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.pl Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Contentplus.pl sp.

z o.o., tylko do użytku edukacyjnego Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun czyta Bartosz Woźny Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego. Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun W Dilmun kruk nie kracze, kania nie krzyczy głosem kani, lew nie zabija, wilk nie porywa jagnięcia, nie znany jest dziki pies pożerający koźlę, nie znany jest dzik pożerający zboże.

Ptak niebieski nie zna sideł, gołąb nie osiedla się koło człowieka, choroba oczu nie mówi: „Jestem chorobą oczu”, choroba głowy nie mówi: „Jestem chorobą głowy”. Opis rajskiej krainy o nazwie Dilmun, tłum.K. Szarzyńska, K. Łyczkowska. Polecenie 6 Wytłumacz, na czym miało polegać szczęście panujące w sumeryjskim raju.

Dlaczego na terenie Mezopotamii powstały pierwsze cywilizacje?

Mezopotamia – WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Mapa Mezopotamii (żółty kolor). Sumer znajdował się na jej południowym krańcu Mezopotamia jest krainą na Bliskim Wschodzie, która jest położona w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. To w widłach tych wielkich rzek rozwinęły się pierwsze znane nam cywilizacje. Za najstarszą uznawana jest cywilizacja Sumeru.

Warunki naturalne na tym terenie były idealne do rozwoju cywilizacji, gdyż rzeki wylewały mułem, który w naturalny sposób nawoził uprawy. Bliskość rzek umożliwiała także tworzenie systemu kanałów nawadniających ziemie rolne. Rozwój kanałów i ich kontrola były kluczowe dla gospodarki kadego państwa. Prawie wszystkie większe miasta położone były jednak głównie w dorzeczu Eufratu.

Wody Tygrysu były znacznie mniej eksploatowane.

Gdzie i kiedy powstała pierwsza cywilizacja?

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mezopotamia była krainą położoną w dorzeczu dwóch wielkich rzek: Tygrysu i Eufratu (dzisiejszy Irak). W VI tysiącleciu p.n.e. zaczęli zasiedlać ją rolnicy, którzy wykorzystywali wylewy wymienionych rzek do nawadniania swoich pól. Wylewy były jednak nieregularne i mogły być niszczycielskie, dlatego też zbudowano tzw. system irygacyjny – sieć nawadniających kanałów. W Mezopotamii powstawać zaczęły nadwyżki żywności, co umożliwiło części ludności zajęcie się innymi czynnościami, niż uprawa pola. Rozwinęło się rzemieślnictwo i tkactwo, zaczęły powstawać pierwsze miasta. Rewolucję tą nazywamy urbanistyczną. Pierwszą cywilizację w Mezopotamii stworzyli w IV tysiącleciu p.n.e. Sumerowie – lud nieznanego pochodzenia. Nigdy nie zbudowali oni jednolitego państwa, żyli natomiast w niezależnych miastach-państwach, np. w Ur, Uruk, Kisz, Lagasz. Aby usprawnić zarządzanie miastami stworzyli pismo, które pierwotnie składało się z licznych obrazków, z czasem upraszczano je, aż w końcu przeobraziło się w składające się z licznych symbolicznych znaków pismo klinowe. Do innych osiągnięć Sumerów zalicza się wynalezienie koła, rozwinięcie matematyki, czy astronomii. Zarówno królowie Sumerów, jak i późniejszych ludów, które żyły w Mezopotamii byli władcami despotycznymi – mieli oni nieograniczoną władzę, tworzyli prawo i mu nie podlegali. W 2340 roku niezależnym państwom-miastom sumeryjskim położył kres władca akadyjski Sargon Wielki, który utworzył w Mezopotamii rozległe imperium. Wkrótce jednak monarchia ta upadła pod naporem ludów z gór Zagros. W drugim tysiącleciu p.n.e. powstało inne imperium – Babilonia, której twórcą był Hammurabi. Stworzył on tzw. Kodeks Hammurabiego – zbiór praw, którego główną zasadą było „Oko za oko, ząb za ząb”. Równocześnie w górnej Mezopotamii powstała Asyria – imperium ze stolicą w Assur. Po okresie kryzysu, który dotknął także Babilonię Asyria odrodziła się w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Jej władcy opanowali prawie cały Bliski Wschód oprócz Półwyspu Arabskiego (Syrię, Fenicję, Palestynę, Dolny Egipt). Imperium upadło jednak pod ciosami podlegających mu Babilończyków. Na gruzach Asyrii odrodziła się Babilonia, która swym zasięgiem objęła prócz rodzimych ziem także Syrię, Fenicję i Palestynę. W 539 roku Cyrus Wielki, król Persów – ludu żyjącego w dzisiejszym Iranie napadł na Babilon i zniszczył go. Persowie stworzyli potężne imperium, sięgające aż po Grecję na zachodzie. Kres ich państwu położył dopiero Aleksander Wielki w IV wieku p.n.e. Inną wielką cywilizacją starożytności był Egipt, zjednoczony około 3000 roku p.n.e. przez Menesa, który przybrał tytuł faraona, czyli króla. Egipt rozwijał się w dolinie i w delcie rzeki Nil, która wylewając regularnie użyźniała glebę i stwarzała dogodne warunki do życia. Pozostałe obszary (z wyjątkiem oaz) zajmowały pustynie. W Egipcie istniała ściśle ustalona drabina społeczna, na której szczycie stał faraon, któremu doradzał najwyższy urzędnik w państwie – wezyr. Po za nimi bardzo dużą rolę odgrywali kapłani, którzy byli nie tylko organizatorami kultu, ale także zajmowali się nauką. O bezpieczeństwo kraju dbała armia, resztę społeczeństwa stanowili natomiast należący do faraona chłopi, zajmujący się uprawą roli lub zadaniami wyznaczonymi przez władcę (np. budową piramid). Egipcjanie byli wyznawcami politeizmu – wierzyli w wiele bóstw, spośród których najważniejsi byli Re – bóg słońca, Ozyrys – pan zaświatów, zabity przez brata Seta, złe bóstwo wojny, Horus – bóg światła, Izyda – bogini-matka. Wierzono, że po śmierci dusza człowieka jest sądzona i jeżeli jej serce jest cięższe od piórka, zostaje pożerana, jeżeli jest natomiast lżejsza trafia do świata umarłych, przypominający ziemski, jednak nieco lepszego. Aby zapewnić zmarłych faraonom (lub arystokratom, chłopi byli bowiem zbyt ubodzy) szczęście po śmierci do ich grobowców wkładano przedmioty codziennego użytku, a ich ściany pokrywano magicznymi tekstami. Monumentalne grobowce faraonów, w kształcie ostrosłupa, nazywamy piramidami. Egipcjanie używali trzech rodzajów pisma: hieroglificznego, hieratycznego i demotycznego. Żydzi, zwani Izraelitami lub Hebrajczykami są ludem pochodzenia semickiego. Wywodzą się najprawdopodobniej z Półwyspu Arabskiego i spokrewnieni są z Arabami. Wyznają oni religię monoteistyczną – czczą jednego Boga (wyznawanego także przez chrześcijan i muzułmanów), którego imię brzmi Jahwe. Ważnym elementem w religii starożytnych Żydów była tzw. Arka Przymierza – skrzynia, w której przechowywano m.in. tablice z dwunastoma przykazaniami. Obecnie nie wiadomo, co stało się z Arką. Na ziemie dzisiejszego Izraela Żydzi przybyli w I połowie drugiego tysiąclecia p.n.e. Według Biblii ich protoplastą był Abraham, który zawarł przymierze z Bogiem. Jego potomkowie po dziesięcioleciach wędrówek znaleźli się w Egipcie, gdzie zostali zniewoleni przez faraona. Żydów z niewoli uwolnił dopiero Mojżesz, który odnowił przymierze z Jahwe i po 40 latach wędrówki przez pustynię przyprowadził ich do Izraela – Ziemi Obiecanej. Plemiona Hebrajczyków zjednoczone zostały w XI wieku p.n.e., kiedy ustanowiono monarchię. Pierwszym królem był Saul, po nim natomiast rządzili Dawid i jego syn Salomon, w czasach których Izrael osiągnął szczyt świetności. Powstała wtedy Świątynia Jerozolimska. Po śmierci Salomona państwo zostało podzielone na dwa królestwa: południowe (Judę) ze stolicą w Jerozolimie i północne (Izrael) ze stolicą w Samarii. Izrael upadł w VIII wieku p.n.e., napadnięty przez Asyrię, Juda zaś w VI wieku p.n.e., zaatakowana przez Babilonię, której władcą był Nabuchodonozor II. Król ten uprowadził elity żydowskie do Babilonu. Okres, w którym znajdowały się one w niewoli nazywamy niewolą babilońską. Zakończyła się ona wraz z upadkiem Babilonii pod ciosami Persów, którzy pozwolili Hebrajczykom wrócić do ojczyzny. W tym czasie ostatecznie ukształtowała się kultura i religia żydowska. Ostateczny kres starożytnego państwa Izraela przyszedł wraz z podbojem rzymskim. Rzymianie w 70 roku n.e. zburzyli odbudowaną po najeździe babilońskim Świątynię Jerozolimską i rozproszyli ludność żydowską. Wygnanie Izraelitów nazywamy diasporą. Trwała ona do 1948 roku n.e., gdy powstało nowożytne państwo Izrael.

See also:  Dlaczego Bol Wszystkie ZęBy

Jakie czynniki miały wpływ na miejsce rozwoju pierwszych cywilizacji?

Wymień zależności pomiędzy warunkami naturalnymi i rozwojem cywilizacji starożytnych. – Ściągi, wypracowania, lektury Najstarsze cywilizacje starożytne przeważnie powstawały w rejonach, w których panowały sprzyjające warunki klimatyczne i geograficzne.

Najdogodniejsze warunki dla rozwoju osadnictwa a także rolnictwa mogły zapewnić doliny wielkich rzek, będące źródłem bardzo żyznej ziemi. To właśnie naturalne warunki decydowały o najdogodniejszym miejscu dla powstawania pierwszych ludzkich siedzib. Przede wszystkim zwracano uwagę na:, dostępność do wody, ilość rzecznych wylewów, które miały użyźniać glebę.

Znaczną wagę przykładano również do ukształtowania terenu, a było ono inne w poszczególnych regionach starożytnego świata. To zróżnicowanie ukształtowania terenu wpływało na fakt, iż różne cywilizacje posiadały odrębny charakter swego rozwoju. Najstarsza z cywilizacji- Mezopotamia- została utworzona na obszarze tak zwanego Żyznego Półksiężyca.

Ten teren posiadał wyjątkowo korzystne warunki zarówno geograficzne jak i klimatyczne, jakie sprawiały, że to tu rozwinęło się najwcześniej stałe osadnictwo. Mezopotamia była nazywana „Międzyrzeczem” albo „Krainą między rzekami”, leżała w dolinie dwóch rzek: Tygrysa i Eufratu. Obszar tego kraju stanowiła bardzo rozległa równina, nie posiadająca żadnych większych wzniesień.

Ową równinę tworzyły rzeczne muły pochodzące z wylewów tych dwóch rzek. Wylewy były nieregularne a także trudno je było przewidzieć. Zwykle wylew rzek miał miejsce w czasie zbiorów i często powodował niebezpieczne w skutkach powodzie. W regionie tym lato było wyjątkowo gorące, zaś upały ciągnęły się niemal przez cały rok.

Istniejące tam klimatyczne warunki powodowały tworzenie się w niektórych miejscach bagien, a znów w innych brakowało wody. Tam rosły tylko palmy daktylowe. Mezopotamia nie posiadała naturalnych granic. Miało to wpływ na nieustanny przypływ ludności w te tereny, niejednokrotnie był on związany ze zbrojną napaścią.

Równie podobne hydrograficzne warunki panowały w Egipcie leżącym nad Nilem. Rzeka ta wylewała obficie oraz regularnie. Wylewy Nilu i słoneczny klimat zapewniały bogactwo i urodzaj w kraju. Egipcjanie nazywali swoje „czarną ziemią”, nazwa pochodzi od koloru jaki miał muł z doliny rzeki Nil.

  1. Cieszył się specyficznym geograficznym położeniem – wyraźnie był odizolowany od reszty świata, posiadał bowiem naturalne granice.
  2. Z północny granicę stanowiło Śródziemne oraz Nilu.
  3. Z południa granicą była pierwsza katarakta czyli próg skalny.
  4. Wschodnia granica Egiptu to kamienisty (dzisiejsza Arabska) oraz Morze Czerwone.

Zaś na zachodzie granicę stanowiła Pustynia Zachodnia, przechodząca dalej w Pustynię Libijską. Naturalne granice stały się dla Egiptu pewną izolacją od pozostałych społeczności oraz miały wyjątkowy charakter podczas rozwoju tejże cywilizacji. W ciągu długich lat nie był Egipt zagrożony najazdami innych państw.

  • Podobnie jak Egipt, także odcięta była naturalną barierą od całej reszty kontynentu.
  • Barierę tą stanowiło pasmo dość wysokich gór.
  • Naturalne warunki jakie panowały na terenie Grecji różniły się zdecydowanie od warunków panujących w Egipcie lub też w Mezopotamii.
  • Dużym problemem był brak urodzajnych ziem w dolinach rzek.

Stąd też grecka cywilizacja rozwijać się musiała w mało sprzyjających warunkach. Terytorium Grecji stanowiły mało żyzne gleby, wręcz często jałowe. Dominował tam klimat zmienny o bardzo ostrych zimach oraz suchych i gorących latach. Istniejące warunki klimatyczne a także górzyste położenie nie były korzystne dla rozwoju rolnictwa, to zaś wymusiło na Grekach szukanie innych źródeł uzyskiwania żywności.

  • Takie uwarunkowania przyczyniły się do rozwoju zarówno kolonizacji jak i handlu.
  • Grecy potrafili umiejętnie wykorzystać także swe morskie położenie, doskonale rozwinęli sztukę morskiego żeglowania, wytyczyli nowoczesne szlaki handlowe.
  • Pomimo, że Grecja nie miała żyznych ziem, jednak cywilizacja która tam się rozwinęła doprowadziła do powstania wielu wspaniałych miast-państw takich jak: Sparta, Milet,, Maraton, Salamina, Efez.

Bogactwem Grecji stały się takie surowce naturalne: ołów, żelazo, srebro. Istotnym surowcem pozostawała też glinka, wykorzystywano ją do produkcji greckiej ceramiki. Bardzo cennym również był marmur i to w licznych gatunkach. Zupełnie inne warunki panowały na Półwyspie Apenińskim, w Italii.

Obok ogromnego górskiego pasma (Apeniny) wiele było tam urodzajnych oraz żyznych ziem. Przede wszystkim znajdowały się w Kampanii a także na Nizinie Panońskiej. Liczne też były pastwiska. Na terenie starożytnej Italii istniały bogate złoża różnych metali, zwłaszcza zaś żelaza (w Etrurii i na wyspie Elbie).

Geograficzne położenie półwyspu miało bardzo dogodny wpływ na zasiedlania się ludności, bowiem leży w części centralnej Morza śródziemnego. Granicę północną Italii były góry, Rzym osiągnął największe znaczenie oraz największy rozwój, był uważany za stolicę całego świata.

  • Położenie państwa dawało pewne bezpieczeństwo, było dość dobrym punktem dla wyruszania na liczne podboje.
  • Również na rozwój cywilizacji Dalekiego Wschodu znaczący wpływ wywarły warunki geograficzne.
  • Najbardziej znane oraz największe ówczesne cywilizacje to i,
  • Indie, leżące u stóp gór Himalajów rozkwit swój zawdzięczają rzekom – Indusowi oraz Gangesowi.

Indyjska cywilizacja wykorzystywała dla swojego rozwoju dogodne położenie nad wodami Oceanu Indyjskiego. Indie dzięki temu miały możliwość żeglowania do różnych regionów świata nawet do Afryki. W Indiach początkowo ludność prowadziła koczowniczy jak również pasterski sposób życia, dopiero później zajęła się uprawą roli i zaczęła wówczas wykorzystywać położenie swych rzek, tworząc nawadniające systemy.

  • W Chinach cywilizacja natomiast rozwijała się na olbrzymich terenach w dorzeczach dwóch rzek: Huang-ho oraz Jangcy.
  • Urodzajne i żyzne ziemie stały się podstawą uprawy wielu roślin.
  • Szczególnie zaś: bawełny, pszenicy, jęczmienia i ryżu.
  • Właśnie ryż jest podstawą pożywienia wielu azjatyckich państw aż po dzień dzisiejszy.

Podczas rozwoju starożytnej chińskiej cywilizacji rolę największą odegrał obszar Chin Północnych. Warunki geograficzne, brak barier naturalnych, jak na przykład góry lub pustynie, doprowadziły do tego, że Chińczycy zbudowali tak zwany Wielki Mur. Miał on bronić ich przed atakami plemion koczowniczych.

  • Wielki Mur jest jedyną na ziemi budowlą, którą zaobserwować można z kosmosu.
  • Inne cywilizacje jak np.
  • Palestyna, czy Fenicja, położone na terenie Bliskiego Wschodu ale u wybrzeży Morza Śródziemnego, także wykorzystywały swe geograficzne położenie.
  • Tereny nizinne sprzyjały tam rozwojowi osadnictwa.
  • Leżąca u podnóża gór Libanu Fenicja, nad brzegiem Morza Śródziemnego zabezpieczona była od państw położonych wewnątrz lądu.

Szeroki dostęp do morskich wód wpłynął na rozwój żeglowania i kupiectwa. Fenicjanie byli uważani za najlepszych starożytnych żeglarzy. Lasy Libanu dawały Fenicjanom drzewo do budowy licznych statków (jodły, cedry, cyprysy). Miasto fenickie Tyr stało się istotnym ośrodkiem handlu a także wyrobu szkła i czerwonego barwnika.

Na podstawie powyższego można wysunąć stwierdzenie, że wszystkie cywilizacje starożytne rozwijały się właśnie dzięki swym naturalnym warunkom oraz położeniu geograficznemu. Pomimo że, w poszczególnych krajach uwarunkowania te różniły się od siebie, to można jednoznacznie stwierdzić, że największe i najwspanialsze cywilizacje tworzone były w dolinach jakichś wielkich rzek.

Duże znaczenie miał również otwarte dojście do morza, które sprzyjało wyprawom morskim i odkrywaniu nowych lądów. To co osiągnęły starożytne cywilizacje dało solidne podstawy dla rozwoju kolejnych pokoleń. : Wymień zależności pomiędzy warunkami naturalnymi i rozwojem cywilizacji starożytnych. – Ściągi, wypracowania, lektury

Gdzie narodzila się cywilizacja?

Mezopotamia – kiedy, gdzie, kto, odkrycia Mezopotamia to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. To tutaj w rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe.

Przyjmuje się, że na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja. GDZIE LEŻY MEZOPOTAMIA? Mezopotamia współcześnie to generalnie tereny Iraku i Kuwejtu jest szczególnie często mianowana kolebką cywilizacji. Jej obszar (często różnie pojmowany, jeśli chodzi o zasięg) rozciąga się od północnej Syrii aż po Zatokę Perską i od Iranu aż po Arabię.

W innym, bardziej precyzyjnym ujęciu, można Mezopotamię zamknąć w trójkącie: Aleppo – jezioro Urmia na północy i ujście rzeki Szatt al-Arab (rzeka powstała po połączeniu Eufratu i Tygrysu) do Zatoki Perskiej na południu. CO OZNACZA SŁOWO MEZOPOTAMIA? Współczesna nazwa wywodzi się z greki, od mesos – środek, oraz potamos – rzeka, co razem znaczy „kraj między rzekami” lub „międzyrzecze”.

Rzeczonymi wodami są Tygrys i Eufrat. CO WYNALAZŁA MEZOPOTAMIA? Mezopotamia jest jednym z pierwszych miejsc, gdzie rozwinęło się rolnictwo. Tam powstały jedne z najbardziej wpływowych miast-państw wczesnego świata, tam też rozrosły się pierwsze cywilizacje – chociaż nie jest to jedyne takie miejsce! Leżąc na szlaku pomiędzy Egiptem i cywilizacjami doliny Indusu, w owym czasie była prawdziwym tyglem, mieszającym najróżniejsze kultury i języki.

Dawało to ogromny bodziec dla rozwoju piśmiennictwa, techniki, języka, handlu, religii i prawa. Pismo klinowe – uznawane za jedno z najstarszych pism na świecie wymyślili najprawdopodobniej Sumerowie, czyli jedna z cywilizacji mezopotamskich. CZY MEZOPOTAMIA TO PAŃSTWO? Nie.

Sama Mezopotamia jest regionem, tak jak np. nasze polskie Mazowsze. Jednak wyjątkowość Mezopotamii pod względem tego jakie cywilizacje rozwijały się na jej terenie sprawiła, że je wszystkie zaczęto nazywać wspólnym określeniem cywilizacjami starożytnej Mezopotamii. Z Mezopotamią związane są starożytne cywilizacje przede wszystkim Sumerów, Asyryjczyków, Akadyjczyków i Babilończyków.

Czytanie historii tych ludów może skutkować uczuciem mętliku w głowie, albowiem narody te współpracowały, podbijały i przenikały się nawzajem przez tysiące lat. MEZOPOTAMIA I JEJ DZIEJE Pierwsze społeczności, nieznane nam z nazwy, zaczęły powstawać już w w czasie tzw.

  1. Ok.12000 lat p.n.e.
  2. Pierwszą cywilizację miejską należy przypisać Sumerom, co datuje się na ok.4000 lat p.n.e.
  3. Przypisuje się im wynalezienie m.in.
  4. Pisma klinowego, stworzenie pierwszych dzieł literatury i praktyczne zastosowanie koła.
  5. Po nich przychodzi czas na Imperium Akadyjskie, które pod rządami Sargona Akadyjskiego podbiło większość Mezopotamii, a jego stolicą było miasto Akad.

Kilkaset lat po rozpadzie tego imperium w 2154 r.p.n.e., na czoło władzy wyszło miasto Aszszur, które utworzyło w zastępstwie własne Imperium Asyryjskie. Funkcjonowało ono przez blisko 1400 lat, do ok.600 r.p.n.e., przy czym niezależnym od niego było Imperium Babilońskie, założone przez Hammurabiego ok.1795 r.p.n.e.

  • Te ostatni znany jest najbardziej z najstarszego znanego nam zbioru praw zwanego Kodeksem Hammurabiego.
  • Niezależność Mezopotamii zakończyła się w momencie dostania się pod panowanie wpierw Persów w 539 r.p.n.e., a później Aleksandra Wielkiego w 335 r.p.n.e.
  • NAJNOWSZE ODKRYCIA I WYNIKI BADAŃ PUBLIKOWANE NA STRONIE MIESIĘCZNIKA Zapraszamy na fascynującą podróż dawnymi szlakami handlowymi w najnowszym numerze „Archeologii Żywej”.

Odkryjemy tajemnice neolitycznych kopalni w Krzemionkach, śledzimy losy Szlaku Bursztynowego, odwiedzamy starożytne Dolne Morze, a także zanurzmy się w antycznych opowieściach o wyprawach po pieprz do Indii. Poczuj rytm średniowiecznych rynków, poznaj W najnowszym numerze „Archeologii Żywej” zaglądamy do wnętrza domów ze słynnej pradziejowej osady obronnej z Biskupina, śledzimy rozwój rzymskiej willi z cypryjskiego Nea Pafos, sprawdzamy jak mieszkało się w średniowiecznym zamku, jak zmieniały się wiejskie chaty na Dolnym Śląsku i czy służba króla Stanisława Królewska gra z Ur, znana również jako Gra na Dwudziestu Kwadratach (ang.

  1. Game of Twenty Squares) lub po prostu gra z Ur (ang.
  2. Game of Ur), była grą planszowa dla dwóch graczy, pochodzącą ze starożytnej Mezopotamii.
  3. Jej najstarsze egzemplarze datowane są na ok.5000 Ponad 200 inskrypcji zawierających tajemnicze formuły skierowane do anonimowego boga odkryli badacze na przestrzeni dziesiątek lat w Palmyrze – starożytnej metropolii w obecnej Syrii.

Polskiej badaczce udało się ustalić, do kogo były skierowane. Palmyra była starożytną metropolią, która pośredniczyła w handlu między cesarstwem rzymskim Okres karmienia piersią zależy od wielu czynników, zarówno indywidualnych, jak i kulturowych lub środowiskowych.

  1. Wyniki badań izotopowych pozwalają określić, w jakim wieku wprowadzano stałe posiłki do diety dzieci na starożytnym Bliskim Wschodzie.
  2. W grupach ludzkich, które nie mają dostępu do łatwo przyswajalnego pokarmu zastępczego W ostatnim numerze czasopisma Antiquity ukazał się tekst pokazujący na podstawie analiz biochemicznych kości ludzkich z kilku stanowisk położonych w północno-wschodniej Syrii, że w XXII wieku p.n.e., kiedy upadało imperium akadyjskie, nie nastąpiła żadna zmiana w lokalnej gospodarce, która mogłaby być odpowiedzią na długotrwałą suszę.

Nawet Pomimo zasadniczych dowodów na krótkoterminowe skutki zmian klimatycznych, nasze zrozumienie ich długoterminowego wpływu na dzieje ludzkości wciąż jest ograniczone. Aby zgłębić to zagadnienie, naukowcy skupili się na starożytnych społeczeństwach z uwagi na mniej skomplikowane systemy ekonomiczne oraz możliwość obserwacji wzajemnych relacji zmian środowiskowych i Zapisany na glinianych tabliczkach babiloński tekst Inamgiszhuranki z VII wieku p.n.e.

  • Zawiera ezoteryczne wywody, za pomocą których kapłani tłumaczyli epitety bogów o dawno zapomnianym znaczeniu.
  • Ta wiedza tajemna była bardzo ceniona w Babilonii i Asyrii, a jej elementy mogły stanowić inspirację dla pitagorejskiej teorii liczb i Królowie Mari w trzecim i na początku drugiego tysiąclecia p.n.e.

kontrolowali ważny szlak handlowy biegnący doliną Eufratu. Choć ich państwo położone było w miejscu niesprzyjającym dla rolnictwa, gospodarka królestwa Mari potrafiła wyżywić znaczną liczbę ludności. Kluczem do zrozumienia tego paradoksu jest nawóz zwierzęcy.

W jaki sposób powstawały miasta w średniowieczu?

W najdawniejszych czasach ludzie mieszkali w osadach, wsiach i grodach. Grody były warowniami otoczonymi wałami z ziemi wzmocnionymi ostrokołem zbudowanym z zaostrzonych drewnianych pali. Do grodu przylegało podgrodzie – osada, której mieszkańcy (kupcy, rzemieślnicy, chłopi) pracowali na użytek grodu.

Władzę w grodach w imieniu księcia sprawowali kasztelanowie (panowie grodowi). Ich władza rozciągała się też na cały przyległy teren. W ten sposób, poprzez system grodów, władca mógł (za pośrednictwem kasztelanów) kontrolować terytorium całego kraju. W czasach bez telewizji, telefonii i łączności satelitarnej było to szczególnie użyteczne, gdyż panujący nie był w stanie przebywać jednocześnie w kilku oddalonych dzielnicach państwa.

Władza książęca, reprezentowana przez jego urzędników, mogła jednak dotrzeć do odległych od centrum terenów. W ten sposób grody były ośrodkami administracji państwowej jako siedziby księcia lub jego urzędników. Bezpieczeństwa grodu strzegła drużyna składająca się z wojów.

  1. Inną funkcję pełniły grody w momentach zagrożenia bezpieczeństwa państwa.
  2. Zbudowane jako umocnione warownie, stanowiły ogniwa systemu obronnego.
  3. Chroniła się do nich okoliczna ludność wiejska i były one naturalną zaporą dla obcych wojsk.
  4. Z myślą o obronnej funkcji grodów budowano je w miejscach niedostępnych: w zakolach rzek, na wzgórzach, w pobliżu jezior, wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu jako dodatkowe wzmocnienie obronności (fosy, wały ziemne).

Na wypadek oblężenia przechowywano w grodowych spichrzach żywność, która pozwoliłaby przetrwać obrońcom. Znajdowały się tam również magazyny, w których przechowywano daniny dla księcia, broń itp. Grody pełniły więc rolę książęcego magazynu, spichlerza czy skarbca.

  • Od czasów przyjęcia chrześcijaństwa spełniały również funkcję centrów administracji kościelnej.
  • Wzrost potęgi Kościoła w Polsce Piastów widać, gdy uświadomimy sobie fakt, iż niecałe 40 lat po przyjęciu chrześcijaństwa, w Polsce Bolesława Chrobrego ustanowione już było arcybiskupstwo (Gniezno) i trzy biskupstwa (Wrocław, Kraków, Kołobrzeg).

Od XIII wieku zaczęto w Polsce zakładać miasta. Średniowieczne miasta powstawały na dwa sposoby: – poprzez naturalne rozrastanie się grodów; – poprzez budowanie od podstaw nowych miast w miejscach, w których miały one do spełnienia określoną rolę obronną, komunikacyjną, administracyjną lub handlową. WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Takie nowo powstałe miasta budowane były w związku z określoną polityką władcy na danym terenie (przejęcie kontroli nad handlem, zasiedlenie terenów słabo zaludnionych, rozwój rzemiosła itp.). Nowo powstałe miasta otrzymywały dokument stanowiący o prawach i obowiązkach ichmieszkańców (tzw.

dokument lokacyjny). Rozwój miast miał związek ze wzrostem liczby ludności kraju oraz z jej dążeniem do zasiedlania miejsc stosunkowo bezpiecznych, a do takich należały grody i nowo powstałe miasta ze względu na ich obronny charakter. Otoczone fosą z wodą i murami z basztami (wieżami obronnymi), dzięki systemowi zwodzonych mostów i strzeżonych bram wjazdowych dawały poczucie bezpieczeństwa ich mieszkańcom.

Centrum miasta stanowił jego rynek. Kamieniczki wokół rynku zamieszkiwali najbogatsi mieszczanie. Przy rynku znajdował się ratusz miejski, w którym obradowały władze miasta, i pręgierz, czyli słup, do którego przywiązywano skazańców. Na rynku wrzało życie miasta: kupcy rozkładali swoje towary, chłopi przynosili płody rolne, przekupki zachęcały do kupowania ich wyrobów, uliczni komedianci dawali przedstawienia.

  1. W budynku Wagi Miejskiej można było sprawdzić, czy zakupione towary zostały uczciwie zważone i zmierzone.
  2. Najbogatsi mieszczanie posiadali kamienice położone obok rynku lub przy głównych ulicach.
  3. Ponieważ wyznaczane działki były wąskie, budowano domy wielopiętrowe, najczęściej murowane, z cegły, ozdabiane mozaikami, freskami itd.

Na parterze takiego domu mieścił się zwykle sklep lub warsztat, na piętrach pomieszczenia mieszkalne. Bywało, że część z nich wynajmowano lokatorom, co dawało dodatkowy zysk. Drewniane domy uboższych znajdowały się dalej od centrum miasta, położone przy bocznych uliczkach, były niższe i skromniejsze. WyjaNij Dlaczego Pierwsze Cywilizacje PowstałY Nad Wielkimi Rzekami Czy wiesz, że. Około 1040 roku Kazimierz I Odnowiciel przeniósł stolicę Polski ze zniszczonego Gniezna do Krakowa. Kraków otrzymał akt lokacyjny w 1257 roku, jednak w tym okresie miasto już istniało jako stosunkowo ludna metropolia. Świadczą o tym najstarsze budynki Krakowa: kościół Mariacki i kościół św.

Wojciecha. Rynek krakowski ma wymiary 200 x 200 metrów i nazywany jest „salonem Krakowa”. Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M.D.

Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R.

Jak powstawały pierwsze miasta?

Początki większości współczesnych polskich miast sięgają średniowiecza. Część z nich powstała z przekształcenia podgrodzi, które znajdowały się w pobliżu grodów, klasztorów i zamków. Zamieszkiwali je rzemieślnicy i kupcy. W miasta przekształciły się też osady, leżące na skrzyżowaniach szlaków handlowych.

Jakie były pierwsze cywilizację?

2. Najstarsze cywilizacje w Azji – Termin cywilizacja cywilizacja wywodzi się z łaciny – słowo civilitas oznacza 'poczucie bycia obywatelem’. Cywilizacja to stan kultury materialnej, technicznej i duchowej, jaki osiągnęło dane społeczeństwo w pewnym momencie swoich dziejów.

Do elementów odróżniających jedną cywilizację od innej należą: język, historia, religia, obyczaje, instytucje społeczne. Te elementy tworzą wspólnotę ludzi zamieszkujących dany obszar. Najstarsze cywilizacje Azji powstały w IV i III tysiącleciu p.n.e. na nizinnych obszarach nad dużymi rzekami w klimacie podzwrotnikowym.

Najstarszą jest cywilizacja Sumerów, która powstała na Nizinie Mezopotamskiej nad Eufratem i Tygrysem – wielkimi rzekami w Azji Południowo‑Zachodniej. W III tysiącleciu p.n.e. państwo sumeryjskie osiągnęło szczyt rozwoju, obejmując całą ówczesną Mezopotamię.

  1. Do wielkich osiągnięć tej cywilizacji należy pismo klinowe, opracowanie sześćdziesiętnego systemu liczenia, który jest do dzisiaj zachowany w miarach czasu i kątów; wynalezienie koła i zastosowanie go jako koła garncarskiego oraz części wozu.
  2. Upadek tej cywilizacji datuje się na II tysiąclecie p.n.e.W środkowym i dolnym biegu Indusu w latach 2500‑1750 p.n.e.

powstała cywilizacja harappańska, nazywana też cywilizacją doliny Indusu, Tereny te zamieszkiwały prawdopodobnie ludy drawidyjskie, które wytworzyły dobrze rozwiniętą cywilizację miejską, o czym świadczy powstanie 70 miast – dwa najbardziej znane z nich to Harappa i Mohendżo Daro,

Miasta budowano według jednego wzorca urbanistycznego – ulice przecinały się pod kątem prostym. Domy budowano z wypalonej cegły, planując ścisłe przeznaczenie każdego budynku. Miasta posiadały niezwykle wydajne systemy kanalizacyjne. Po tej cywilizacji zachowały się liczne zabytki piśmiennictwa – niektórych z nich do dziś nie odczytano.Na Nizinie Chińskiej w dorzeczu Huang He w IV tysiącleciu p.n.e.

zaczęła się kształtować cywilizacja chińska, Badania archeologiczne wskazują, że między IV a I tysiącleciem p.n.e. cywilizacja ta rozszerzała swój zasięg na coraz większy obszar Azji Wschodniej. W Chinach udomowiono dwa gatunki prosa odpornego na suszę, które uprawiano na północy, natomiast na południu kraju rozwinięto uprawę ryżu.

Udomowiono też bawoła, jedwabniki, a także kaczki i gęsi. Około 500 roku p.n.e. potrafiono już wytapiać i obrabiać żelazo. W 221 roku p.n.e. Chiny zostały zjednoczone. Do ważnych zmian, które przyczyniły się do scalenia państwa, należało wówczas opracowanie i wprowadzenie systemu zapisu znaków, który przekształcił się we współczesny alfabet chiński.

Wspólny język oraz wspólne elementy kultury umożliwiły przetrwanie państwa chińskiego do dziś.Do ważnych chińskich wynalazków, które pojawiły się ok.800–1000 lat wcześniej niż w Europie, należą: wyrób papieru i prochu strzelniczego, kompas magnetyczny, ruchoma czcionka umożliwiająca szybki druk, ster rufowy, piece hutnicze z miechami tłokowymi umożliwiające wytop stali.

Do najbardziej znaczących budowli należy Wielki Mur Chiński wznoszony już od VII wieku p.n.e. (wiele odgałęzień zbudowano później, tj. od XIV do XVII wieku n.e.). Długość Muru wynosi ok.6500 km. Innym znaczącym osiągnięciem jest Wielki Kanał o długości 1600 km, łączący ze sobą rzeki Huang He i Jangcy. Silne uformowane i ugruntowane państwo, jakim były Chiny, wywarło wielki wpływ na cały obszar Azji Wschodniej i Południowo‑Wschodniej.

Przejdź do poprzedniej ilustracji Przejdź do następnej ilustracji RqURCVid5U7pb 1 Na zdjęciu kamienna tabliczka z pismem klinowym – zygzakowate znaki. Źródło: Los Angeles County Museum of Art (http://commons.wikimedia.org), public domain. R16lu5YDzsuXA 1 Na zdjęciu ruiny dawnego miasta.

Regularny, prostokątny kształt pozostałości. Źródło: Saqib Qayyum (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY-SA 3.0. RlSGR5GEvP1kT 1 Na zdjęciu figury żołnierzy z wypalonej gliny, nieco poblakłe. Figury różnią się, mają inne twarze, podobne stroje i nakrycia głowy. Źródło: Kevin Poh (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY 2.0.

RYmv2K8tflZ4E 1 Na zdjęciu Wielki Mur Chiński, przebiegający po szczytowych partiach pasma górskiego porośniętego lasami, wieże sygnalizacyjne. Na murze turyści. Źródło: Severin.stalder (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY-SA 3.0. i7fmdznhpm_d5e329

Kto stworzyl pierwsza cywilizację?

Sumerowie – Zacznijmy od Sumerów. Wierzymy, że ich cywilizacja uformowała się w południowej Mezopotamii w około 4000 lat p.n.e – albo 6000 lat temu – co by oznaczało, że stworzyli pierwszą cywilizację miejską w regionie. Jako jeden z pierwszych systemów zapisu powstało tam około 3000 lat p.n.e pismo klinowe, polegające na wyciskaniu w miękkiej glinie znaków rylcem o trójkątnym przekroju.

Okoliczne ludy dostosowały ten system do zapisu języków ojczystych i używały przez następne 2000 lat, mówiąc w przybliżeniu. Potem został wyparty przez alfabet fenicki (jego rozwinięciem są litery, które właśnie czytasz), który stał się dominującym mniej więcej w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Pisarze pierwszego na świecie wielkiego dzieła literatury, Eposu o Gilgameszu używali pisma klinowego.

Mieszkańcy Mezopotamii w ogóle znaleźli dla tej techniki szeroki użytek – prowadzili księgi handlowe, pisali listy, opowiadali historie. Kolejny niezwykle istotny wynalazek – koło – również przypisywany jest Sumerom. Najstarsze znalezione koło datowane jest na rok 3500 p.n.e.

i znaleziono je w Mezopotamii. Sumerowie budowali statki umożliwiające im podróż do Zatoki Perskiej i handel z innymi wczesnymi cywylizacjami, na przykład Harappanami w północnych Indiach. Wymieniali tkaniny, wytwory skórzane i biżuterię za ich kamienie półszlachetne, miedź, perły oraz kość słoniową. Sumerowie wyznawali religię politeistyczną – czyli wierzyli w wielu bogów, z których większość była antropomorficzna, czyli w kształcie i zachowaniu podobna człowiekowi.

Świątynie dla tych bóstw konstruowane były na wierzchu masywnych zigguratów, które znajdujemy w centrach większości ich miast. Struktury te były efektem wieloletniej pracy tysięcy ludzi.

See also:  Dlaczego Pies KAdzie Się Na Moim Miejscu

Co oznacza cywilizację?

Cywilizacja (łac. civis – obywatel) – określona forma życia zbiorowego człowieka; kultura człowieka w wymiarze społecznym; metoda organizacji życia społecznego.

Kiedy nastąpił pierwszy wielki przełom w dziejach cywilizacji?

Ogólna charakterystyka pierwszych cywilizacji. – Ściągi, wypracowania, lektury Cywilizacja – jest to stan rozwoju społeczeństwa ludzkiego w danym okresie historycznym, ze szczególnym uwzględnieniem kultury materialnej, przeciwstawiany stanowi dzikości i barbarzyństwa.

  • Początki pierwszych cywilizacji sięgają trzeciego tysiąclecie przed naszą erą.
  • Dokonał się wówczas wielki postęp w życiu ówczesnych ludzi.
  • Pierwsze neolityczne osady zaczęły się powiększać, aż osiągnęły rozmiary pierwszych, starożytnych państw – miast.
  • Możliwy był dzięki temu, że udomowił zwierzęta i nauczył się uprawiać rolę, a na niej hodować pierwsze,

Ta zmiana w życiu ludzkości nastąpiła gdyż około 8 tysięcy lat przed naszą erą, nastąpiła zmiana klimatu, który znacznie się ocieplił. To z kolei pozwoliło ludziom na zmianę trybu życia. Na obszarach bliskiego wschodu zaczęto uprawiać pierwsze zboża, które pierwotnie były specyficznym rodzajem traw.

  1. Uprawa zbóż pozwoliła ludziom na uzyskanie nadwyżki żywności czyli swego rodzaju dobrobytu.
  2. To natomiast wymusiło na ludziach takie zorganizowanie się, aby zapobiec ewentualnej grabieży zgromadzonych zapasów.
  3. Była to droga do powstania pierwszych większych zorganizowanych społeczności, czyli doprowadziło do powstania pierwszych miast.

Za najstarsze miast uważa się Jerycho, powstałe około 9 tysięcy lat p.n.e. Badania archeologiczne wykazały, że prawdopodobnie około 8,5 tys. lat p.n.e. miasto to otoczyło się pięciometrowym murem z wieżami obronnymi. Dowodzi to z kolei, że musiała już wówczas istnieć jakaś grupa ludzi, która pełniła funkcję władz, organizujących tak duże przedsięwzięcie.

  1. Rewolucja, która się wówczas dokonała polegała także na udomowieniu pierwszych gatunków zwierząt.
  2. Pierwszym udomowionym zwierzęciem była owca, którą zaczęto hodować na terenie Mezopotamii już ok.9 tysięcy lat p.n.e., następnie udomowiono kozy.
  3. Około 7 tysięcy lat p.n.e., na terenie dzisiejszej Turcji hodowano już bydło i bydło rogate.

Rozpoczęcie osiadłego trybu życia niosło dla ludzi poważne konsekwencje. były więc plusy i minusy tej zmiany.

Do minusów możemy zaliczyć:- wzrost liczby chorób zakaźnych, choroby stawów (spowodowane wilgocią)- w pierwszym okresie skrócił się czas życia ludzi.- ludzie byli mniej rośli.Do plusów z kolei należy zaliczyć:+ podniósł się poziom życia ludzi+ pojawiła się nadwyżka żywności+ pojawiła się grupa kupców przyczyniających się do wymiany towarów+ pojawiła się konieczność zorganizowania społeczności+ wykształciła się elita władzy, zarządzająca społecznością ludzi+ pojawiła się grupa rzemieślników przetwarzających towary i surowce

Około 3 tysięcy lat p.n.e. ludzkość wyszła z okresu zurbanizowanej wspólnoty i weszła w okres pierwszych cywilizacji. Cechą charakterystyczną pierwszych cywilizacji jest to, że wszystkie one powstały w dolinach wielkich rzek. Człowiek znajdował w nich bowiem żyzną ziemię, która pomieszana z rzecznym mułem znakomicie nadawała się pod uprawę.

Rzeki miały także wielkie znaczenie jako szlaki komunikacyjne, którymi przenosili się ludzie, towary i wiadomości. Rzeki dostarczały wreszcie sporej ilości pożywienia, dlatego w ich pobliżu gęstość zaludnienia była dużo wyższa niż w pozostałych regionach. Rzeka była błogosławieństwem dla mieszkających w ich pobliżu ludzi ale mogła także stać się ich przekleństwem.

Aby zapobiegać gwałtownym skutkom powodzi człowiek musiał w jakiś sposób zaingerować w ich stan naturalny. Trzeba było więc sypać wały ochronne, osuszać zalane tereny budując się kanałów odwadniających. Starano się także rozszerzyć pola uprawne poprzez budowę sieci kanałów nawadniających, aby za ich pośrednictwem dostarczać wodę do dalej położonych terenów, aby te mogły wydawać plony.

  1. Te niesłychanie wówczas skomplikowane prace możliwe były do wykonania jedynie przez zorganizowane społeczności, którymi ktoś musiał pokierować.
  2. Innymi słowy potrzebne było,
  3. W dolinach wielkich rzek najwcześniej powstały i rozwijały się najbujniej miasta.
  4. Były to w owych czasach duże osady, liczące około kilku tysięcy mieszkańców.

Miasto wyrastało jako miejsce sprawowania władzy. W nim mieszkała grupa rządzących, to tu składano ofiary bogom. Zbudowano w nich więc okazałe pałace dla władców i wspaniałe świątynie, które były równocześnie magazynami żywności. w miastach mieszkali też rzemieślnicy.

Cechą charakterystyczną miast starożytnych było to, że w ich pobliżu znajdowały się pola uprawne, z których utrzymywali się w większości ich mieszkańcy. Była to zasadnicza różnica w porównaniu z miastami, które powstały w późniejszej epoce. Istnienie państwa, jego struktur oraz konieczność zarządzania jego zasobami przyczyniły się później do wynalezienia pisma,.

służyło ono bowiem początkowo do zapisywania danin, ilości produktów złożonych w magazynach, wydatków i przychodów. Oczywiście ludzie w tamtych czasach żyli nie tylko w dolinach wielkich rzek. Także poza nimi pojawiły się później miasta, ze swoimi charakterystycznymi budowlami.

Należy jednak pamiętać, że miasta w dolinach wielkich rzek powstały najwcześniej i rozwijały się najbardziej dynamicznie. Do najstarszych cywilizacji zaliczamy cywilizację stworzoną przez Sumerów, zamieszkujących tereny między Eufratem i Tygrysem czyli Mezopotamię, cywilizację Chińską powstałą nad Żółtą Rzeką, nad Indusem oraz nad Nilem.

Wszystkie one powstały niemal w równym czasie, choć za najstarszą uważa się cywilizację stworzoną przez Sumerów, około 3 tysięcy lat przed Chrystusem. Mezopotamia. Na południu Mezopotamii, ponad 3 tysiące lat p.n.e. osiedlili się Sumerowie. O ich pochodzeniu wiemy stosunkowo niewiele, ale odegrali w dziejach tego regionu bardzo ważną rolę.

  • Podstawą ich cywilizacji było 12 miast – państw, które jednak nie stanowiły nigdy ścisłego związku.
  • Rozwinęły się one nad dwoma potężnymi rzekami Eufratem i Tygrysem.
  • Rzeki te charakteryzowały się tym, że wylewały co roku ale nieregularnie.
  • Sumerowie stworzyli bardzo rozwiniętą cywilizację.
  • Byli wynalazcami pisma klinowego, które było najszerzej stosowane na całym starożytnym wschodzie.

Sumerowie zapoczątkowali w tym regionie technikę uprawy roli, a także kulturę duchową. stworzyli wierzenia, literaturę i sztukę. Sumerom wiele zawdzięczają takie nauki jak : matematyka i, Posługiwano się tu już w tych czasach systemem dziesiętnym i sześćdziesiętnym.

  • Sumeryjscy matematycy potrafili przeprowadzać działania na dużych liczbach, a w użyciu były także tabele pierwiastków kwadratowych i sześciennych.
  • Podobnie wysokie osiągnięcia należy odnotować w dziedzinie astronomii.
  • Stworzono kalendarz a także astrologię, gdyż Sumerowie dostrzegali związek między położeniem gwiazd a losami człowieka.

Wśród licznych miast Mezopotamii, już nie sumeryjskiego okresu, najsłynniejszy był Babilon. Miasto to próbowało dokonać zjednoczenia ziem między Eufratem i Tygrysem. najbardziej znanym władcą był Hammurabi, twórca zbioru praw, który jako jedyny przetrwał w całości do naszych czasów.

Egipt. Cywilizacja w tym kraju jest nieco młodsza niż sumeryjska. Państwo egipskie powstało nad Nilem, rzeką która podobnie jak Eufrat i Tygrys również co roku wylewała. Wylewy tej rzeki były jednak bardziej regularne, właściwie od nich uzależnione było życie w Egipcie. Początkowo Egipt podzielony był na dwie części: Egipt Dolny i Górny.

zjednoczenia państwa dokonał około 3100 r.p.n.e. faraon Narmer. W Egipcie, w którym przeważały pustynie, miast było niewiele, a ludność zajmowała się głównie rolnictwem. Prace uzależnione były od corocznych wylewów Nilu, które następowały w okolicach lipca.

Wody ustępowały z zalanych pól około września-października i wówczas przystępowano do prac na polach. Jakakolwiek uprawa roślin możliwa była tylko w okolicach gdzie rzeka wylewając, zostawiała po sobie grubą warstwę życiodajnego mułu. Aby rozszerzyć uprawy budowano więc rozwiniętą sieć kanałów nawadniających.

Na czele państwa egipskiego stał władca despotyczny – faraon. Władca uważany był przez poddanych za boga, dlatego oddawano mu należytą cześć. Ogromnie ważną rolę w państwie egipskim odgrywali kapłani. Często pomagali faraonowi w rządzeniu państwem, nadzorowali wznoszenie wielkich budowli, znali medycynę, architekturę i astronomię.

Zdarzało się, że byli w stanie doprowadzić do obalenia samego faraona. Egipcjanie stworzyli rozbudowaną religię, która była religią politeistyczną. stworzyli bogate wyobrażenia dotyczące życia pozagrobowego. w tym właśnie celu wznoszono w starożytnym Egipcie ogromne piramidy, które miały być grobowcami dla faraonów.

Historia Egiptu dzieli się na trzy okresy : okres starego państwa, średniego państwa i nowego państwa. Starożytna, Grecja jest położona na Południu Europy. Jako jedna z najstarszych cywilizacji nie powstała w dolinie wielkich rzek,Tereny Półwyspu Bałkańskiego są terenami górzystymi, co zadecydowało o tym, że Grecy nie stworzyli jednego państwa, podobnego choćby to starożytnego Egiptu, ale ich państwo składało się z kilkudziesięciu państw – miast( ), które zachowywały niezależność i rządziły się samodzielnie.

  1. Ziemi dobrej jakości, która nadawała się pod upraw ę nie było zbyt wiele.
  2. Na najlepszych glebach siano pszenicę, na mniej wymagających – jęczmień.
  3. Na dużą skalę w starożytnej Grecji uprawiano winną latorośl i drzewa oliwne.
  4. Z racji bliskości morza, Grecy zajmowali się żeglugą i handlem morskim.
  5. Obszar nad Morzem Egejskim zaludniony był od bardzo dawnych czasów.

Jego kolejni mieszkańcy przybywali tu z północy Półwyspu Bałkańskiego i z Azji Mniejszej. To prawdopodobnie stamtąd przybył lud, który stworzył najstarszą cywilizację w tym rejonie, która powstała na Krecie. Za datę jej powstania przyjmuje się przełom IV i III tysiąclecia.

  1. Mieszkańcy Krety byli doskonałymi żeglarzami, a ślady ich obecności można dostrzec w Egipcie czy w Syrii.
  2. Urzędnicy kreteńscy posługiwali się pismem, którego do dziś nie udało się odczytać.
  3. Osady znajdujące się na wyspie były podporządkowane władcy.
  4. Który rezydował we wspaniałym pałacu w Knossos.
  5. Jego ruiny stanowią do dziś jeden z najwspanialszych zespołów zabytków starożytności.

Cywilizację powstałą na Krecie nazywamy często cywilizacją minojską, od imienia jej mitycznego króla. Pierwsze plemiona mówiące językiem greckim przybyły do basenu Morza Egejskiego na początku II tysiąclecia i przenikały następnie do Grecji i na pobliskie wyspy.

  1. Grecy przejęli bardzo dużo od Kreteńczyków z ich cywilizacji.
  2. Grecy zaatakowali w końcu Kretę i przejęli władanie nad wyspą.
  3. W Grecji środkowej i południowej powstały państwa, z których najważniejsze były Mykeny.
  4. Właśnie dlatego ten okres w historii Greków nazywamy okresem mykeńskim.
  5. Na przełomie XII i XI wieku p.n.e państwa greckie przeżyły katastrofę, która zniszczyła ich kulturę.

Pojawiła się wtedy ostatnia fala migracyjna, plemion stojących na niższym stopniu rozwoju, niż ludność podbita. Zmieniły się wtedy w sposób radykalny stosunki społeczne i formy ustroju. Grecy znaleźli się w wyjątkowej sytuacji, gdyż przez kilka wieków znaleźli się poza zasięgiem jakichkolwiek najazdów z zewnątrz.

Dzięki temu byli w stanie wykształcić wyjątkowy ustrój, którzy Grecy nazywali polis. Największymi greckimi polis, były i Sparta. Przeciętna polis greckie była jednak dużo mniejsza i liczyła od kilku do kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców. Państwo dla Greków było wspólnotą obywateli. Podstawowe, najważniejsze decyzje zapadały na zgromadzeniu wszystkich obywateli.

Grecy stworzyli również wspaniałą politeistyczne religię. Ich bogowie mieli ludzki wygląd, ale byli istotami nieśmiertelnymi. Każdy z nich odpowiadał za inną dziedzinę życia. Największym z pośród greckich bogów był Zeus, pan nieba i ziemi. Innymi najważniejszymi bóstwami byli: HERA -, Zeusa, opiekunka żon i matek, ATENA – bogini sprawiedliwej wojny i mądrości, – bóg mórz i rzek, DIONIZOS – bóg winnej latorośli, AFRODYTA – bogini piękności, APOLLO – bóg sztuk pięknych i muz.

  • Greecy urządzali swym bogom huczne święta i składali im ofiary z darów natury lub ze zwierząt.
  • U czci ZEUSA organizowano w Olimpii sportowe, a ku czci DIONIZOSA – spektakle teatralne.
  • Ażda z greckich polis miała swego boga – opiekuna.
  • ATENY – była drugą pod względem wielkości grecką polis, położone były w Attyce, niemal nad samym morzem.

Oknem na świat dla mieszkańców miasta był olbrzymi port PIREUS, który oddalony był o kilka kilometrów. W pobliżu Aten, w górach Laurion znajdowała się kopalnia srebra, która przynosiła miastu pokaźne dochody. Mieszkańcy słynęli z wyrobów wspaniałej ceramiki malowanej.

  1. Ustrój Aten ulegał zmianom na przestrzeni wieków.
  2. Najpierw rządzili nimi królowie, później nastąpiły rządy najbogatszych rodów, zwane oligarchią, które w V wieku p.n.e zastąpiono rządami ludu, czyli demokracją.
  3. Wówczas to najważniejsze decyzje zapadały na zgromadzeniu wszystkich obywateli.
  4. Najcięższymi czasami dla starożytnych Greków były wojny z Persami w V wieku p.n.e.

Wówczas to świat grecki potrafił się zjednoczyć przeciwko wspólnemu wrogowi. Największą rolę wówczas odegrały Ateny i Sparta. Grecy co prawda zostali pokonani w wąwozie termopilskim w 480 roku p.n.e, lecz odnieśli wspaniałe zwycięstwa pod Maratonem w 490 roku p.n.e i pod Salaminą w 479 roku p.n.e.

Później jednak Grecy nie potrafili ze sobą żyć w zgodzie, dlatego gdy tylko Persowie zostali pokonani doszło do wojny domowej między stronnikami Aten i Sparty, Wojnę tą nazywamy wojną peloponeską. SPARTA – Sparta powstała z połączenia pięciu osad, położonych w dolinie rzeki Eurotas. Obywatele Sparty zwrócili się przeciwko swoim sąsiadom, podbijając ich tereny i zamieniając ich w ludność podbitą.

Powstało w ten sposób największe terytorialnie polis. Jedynymi pełnoprawnymi obywatelami byli w tym państwie potomkowie mieszkańców pierwszych pięciu osad. Tylko oni brali udział w zgromadzeniu i sprawowali urzędy. Sparta była państwem o charakterze militarnym.

  1. Dzieci już od najmłodszych lat przygotowywano do bycia żołnierzami.
  2. Służył do tego specjalny system wychowania chłopców już od najmłodszych lat.
  3. Dzięki temu Spartanie mogli się poszczycić najlepszą armią lądową w całej Grecji.
  4. Starożytny Rzym.
  5. Rzym położony jest w południowej Europie, na Półwyspie Apenińskim, nad rzeką,

Według legendy najstarsi Rzymianie wywodzili się od uciekinierów z ginącej Troi, którzy po długiej wędrówce dotarli do krainy zwanej Lacjum Legenda informuje, że miasto miało zostać założone przez Romulusa, który zabił swego brata – bliźniaka Remusa.

  • Najczęściej przyjmowaną datą uznawaną za początek miasta jest rok 753 p.n.e,
  • Po Romulusie Rzymem mieli rządzić królowie, jednak ich władza została obalona.
  • Późniejszy ustrój rzymski nazwano republiką, czyli rzeczą wspólną wszystkich obywateli.
  • Na czele państwa stali dwaj konsulowie, wybierani spośród ogółu obywateli.

W rządzeniu pomagali im urzędnicy. Najważniejsze decyzje państwowe zapadały na zgromadzeniu ludowym, w którym brali udział wszyscy obywatele. Za koniec czasów republiki uważa się rządy Juliusza Cezara, który mianował się dożywotnim dyktatorem. Jego następca Oktawian August zapoczątkował nowy ustrój – cesarstwo.

  • Rzym stworzył ogromne imperium, którego najdalsze granice sięgały do Brytanii i Galii na zachodzie, Eufratu i Tygrysu na wschodzie.
  • Północna granica oparła się natomiast o,
  • Te wspaniałe sukcesy Rzym zawdzięczał swojej doskonale wyszkolonej armii.
  • Legioniści rzymscy potrafili nie tylko doskonale walczyć w otwartej bitwie, ale i zdobywać obwarowane miasta.

Opanowanie Italii zajęło Rzymowi 2,5 wieku. Ostatnie niezależne miasto poddało się w 264 roku p.n.e, Pokonane państwa, Rzym nie tylko podbijał, ale łączył ze sobą sojuszem działającym tylko w jedną stronę. Sojusznicy Rzymu nie dostarczali pomocy zbrojnej, a część płaciła daniny.

  • Okres wielkich podbojów rozpoczął się w 264 roku p.n.e, kiedy to wybuchła pierwsza wojna poza Italią.
  • Pierwszym groźnym przeciwnikiem Rzymu była Kartagina, a wojny z nią toczone- ostatecznie zwycięskie przez Rzym, w latach 264 – 146 rok p.n.e.- nazywamy wojnami punickimi,
  • Artagina była miastem założonym przez Fenicjan w IX wieku p.n.e, a jej głównym dochodem był handel morski o wielkim zasięgu.

Po opanowaniu terenów północnej Afryki i części Sycylii Kartagina urosła w siłę i popadła w konflikt interesów z Rzymem. Na zachodzie Europy Rzym zmagał się z ludami barbarzyńskimi, a na wschodzie z państwami hellenistycznymi. Aż do połowy II wieku Rzym był w stanie zabezpieczyć się skutecznie przed najazdami barbarzyńców.

  1. Było to możliwe dzięki systemowi obrony, który polegał na rozmieszczeniu wojsk wzdłuż ufortyfikowanej granicy cesarstwa.
  2. Jednak od III wieku ta zapora okazała się już nieskuteczna Przez granicę na Renie i Dunaju zaczęły przeprawiać się oddziały barbarzyńców, które zaczęły atakować krainy imperium rzymskiego nie znające dotąd wojen.

Barbarzyńcy wdzierali się w głąb imperium i nie nękani przez nikogo plądrowali rzymskie terytorium, a następnie z łupami wracali do siebie, nie myśląc o osiedlaniu się w granicach Rzymu. Te nieustanne najazdy wyczerpywały rzymską armię i niszczyły prowincje.

Innym sygnałem wskazującym na kryzys w Rzymie było załamanie się stabilności władzy cesarskiej. W ciągu najgorszego okresu lat 235 do 284 roku cesarzami obwołano prawie 50 osób. Najczęściej byli to uzurpatorzy lub wodzowie zwycięskich armii. Nowa fala najazdów barbarzyńców na imperium rzymskie rozpoczęła się w drugiej połowie IV wieku, a największe nasilenie osiągnęła w V wieku.

Te najazdy różniły się tym od pozostałych, że barbarzyńcy już nie tylko plądrowali, ale chcieli się już osiedlić w granicach imperium rzymskiego. Dużo gorsza sytuacja pod tym względem występowała w zachodniej części cesarstwa. Barbarzyńcy zajmowali tu kolejne prowincje. : Ogólna charakterystyka pierwszych cywilizacji. – Ściągi, wypracowania, lektury

Nad jakimi rzekami powstały cywilizację Indi i Chin?

Cywilizacje te również powstały w dolinach wielkich rzek – Indie nad rzeką Indus, Chiny nad Żółtą Rzeką (Huang-ho). Podobnie jak w Mezopotamii czy Egipcie w dolinach tych rozwijało się rolnictwo. Budowano tam tamy i kanały.

Jakie korzyści dawały rzeki?

Niewątpliwe korzyści – jak dostęp do wody, możliwość wykorzystania rzeki w handlu, komunikacji czy produkcji energii – od najdawniejszych czasów przyciągały i nadal przyciągają osadnictwo do rzek.

W jakim celu twoim zdaniem powstały pierwsze osady?

Róg obfitości – Pierwsze osady pojawiły się nad Wisłą, Odrą i Wartą. Ludzie, którzy postanowili osiąść na stałe nie trudnili się już polowaniem i łowieniem ryb: woleli uprawę roślin i hodowlę bydła, a co za tym idzie – potrzebowali stałego schronienia.

Wszystko zaczęło się niewinnie, od pozyskiwania drewna na potrzeby budowy domów, na opał oraz do wytwarzania narzędzi. Ludzie zamieszkujący pokrywające obszar dzisiejszej Polski puszcze korzystali z lasu w sposób – zdaniem historyków – niezbyt ekspansywny, do momentu, w którym pojawiło się rolnictwo.

Rosnące populacje osad wymagały coraz większych areałów pod uprawy, zaczęło się więc wypalanie drzew porastających najlepsze gleby. Wyrąb lasu. Rycina z XVIII wieku. Tereny uprawne oddzieliły się wyraźną granicą od lasów dopiero w XII wieku. Lasu dookoła było nadal aż nadto, co więcej, wielu władców celowo dbało o otaczające ich królestwa bagna i nieprzebyte puszcze. Doskonale znali strategiczne znaczenie tych miejsc, spełniających rolę podobną do rzek i jezior.

Gdzie Sumerowie zalozyli cywilizacje?

Skąd się wzięli Sumerowie? – Starożytni Sumerowie stworzyli jedną z pierwszych wielkich cywilizacji ludzkości. Ich ojczyzna w Mezopotamii, zwana Sumerem, powstała około 6000 lat temu, Była położona wzdłuż obszarów zalewowych między rzekami Tygrys i Eufrat.

  1. To tereny w dzisiejszym Iraku i Syrii.
  2. Archeolodzy przez długi czas nie byli zgodni, czy Sumerowie byli ludnością napływową, czy autochtonami.
  3. Najnowsze badania skłaniają się ku uznaniu, że Sumerowie pochodzili z gór,
  4. To przekonanie oparte jest m.in.
  5. Na tym, że w piśmie sumeryjskim wyrazy „kraj” i „góra” zapisywane były jednakowo.

Potwierdzać ma to również sposób budowania świątyń na wzgórkach-tarasach. Ma to być naśladowanie sposobu czczenia bogów na szczytach gór. Jest mało prawdopodobne, że taką technikę mogli opracować mieszkańcy równin.

Co powstało między Tygrysem i Eufratem?

Mezopotamia Rzeki Eufrat i Tygrys leżą dziś na terenach Iraku, Iranu i Syrii.6000 lat temu cały ten obszar nazywał się Mezopotamia, co ozacza „międzyrzecze”. W rejonie tym klimat jest ciepły i łagodny, lecz także bardzo suchy. Mimo to, właśnie stamtąd pochodzi wiele owoców, które kupujemy w naszych sklepach.

  • Tereny te są więc bardzo żyzne.
  • Jak to jednak możliwe, że tak suchy obszar może jednocześnie być tak żyzny? Jak już być może zgadłeś, to właśnie dlatego rzeki były tutaj takie ważne.
  • Bez nich obszar ten byłby po prostu pustynią i tym samym prawie nic by na nim nie rosło.
  • Zarówno Eufrat, jak i Tygrys wypływają z wysokich gór i ich wody znacznie wzbierają, kiedy śnieg topnieje na szczytach.

Rzeki występują ze swych koryt, a po opadnięciu pozostaje w dolinach żyzny muł, który zawiera dobrą, urodzajną ziemię. Ludzie w Mezopotamii byli mądrzy i dlatego wymyślili różne techniki i narzędzia, by wykorzystać wodę w jak najlepszy sposób. Dzięki wodzie mogli użyźnić ziemię i uprawiać niemal wszystko, co chcieli. Pszenica Pierwsi rolnicy Ludzie zamieszkujący Mezopotamię byli pierwszymi rolnikami. Najpierw odkryli oni zboże. Znaleźli dziko rosnące rośliny, które miały dużo ziaren. Okazało się, że była to pszenica! Następnie odkryli, że orząc, nawadniając i nawożąc ziemię, użyźniali ją tak bardzo, że można było zbierać plony kilka razy w roku. Ziggurat Jak widać, w Mezopotamii były dobre warunki do życia i dlatego też osiedlało się tam wielu ludzi. Z czasem zamieszkiwało ten obszar coraz więcej ludności i powstały tam pierwsze na świecie miasta. Mimo, że było to wiele tysięcy lat temu, miasta te były dobrze zorganizowane i wznoszono w nich piękne budowle. Król w swym powozie Wynalazki Na południu Mezopotamii leżała kraina o nazwie Sumer. Sumerom zawdzięczamy wiele ważnych wynalazków. Od nich wywodzi się matematyka i geometria, a także system liczbowy oparty na liczbie 60. Po części także dzisiaj używamy tego systemu. Pismo klinowe Między 3500 i 3000 rokiem p.n.e. wynaleźli pismo zwane pismem klinowym, Początkowo pismo klinowe składało się z obrazków. Z czasem zostało ono uproszczone i zastąpione znakami. Sumerowie pisali na glinianych tabliczkach i kamieniach. Sztuka pisania rozprzestrzeniła się na wschód i zachód, między innymi do Egiptu Król sumeryjski Miasta Sumerowie budowali piękne miasta. Największe miasto w Sumerze nazywało się Uruk. Natomiast Ur, położone u ujścia Eufratu, było ważnym miastem handlowym. Każde z miast było zazwyczaj osobnym państwem z własnym królem. Królowie mieli wielką władzę, gdyż byli oni także przywódcami religijnymi.

W mieście mieszkał król, jego służba, kapłani i rzemieśnicy. Całe miasto było często otoczone murami, które miały chronić przed wrogami. Rolnicy mieszkający w okolicy miasta, musieli płacić podatki na króla i świątynię. Podatek płacony był w postaci zboża, mięsa, ryb oraz warzyw. Sumerowie nie posługiwali się pieniędzmi, lecz wymieniali się towarami, których potrzebowali.

Kupcy żeglowali za granicę i wymieniali swe towary na miedź i złoto. Rzemieślnicy natomiast przyjmowali jedzenie w zamian za wyroby ceramiczne, ozdoby, odzież i różne przedmioty codziennego użytku. Bóg słońca i bestia chaosu Dostęp do wody był ważny dla rolnictwa, więc budowano kanały prowadzące od rzek do miast. W ten sposób nie tylko doprowadzano wodę, ale również łodzie mogły dopłynąć do do samego centrum. Budowano także tamy i groble by móc gromadzić wodę.

Kto stworzyl pierwsza cywilizacje?

Sumerowie – Zacznijmy od Sumerów. Wierzymy, że ich cywilizacja uformowała się w południowej Mezopotamii w około 4000 lat p.n.e – albo 6000 lat temu – co by oznaczało, że stworzyli pierwszą cywilizację miejską w regionie. Jako jeden z pierwszych systemów zapisu powstało tam około 3000 lat p.n.e pismo klinowe, polegające na wyciskaniu w miękkiej glinie znaków rylcem o trójkątnym przekroju.

Okoliczne ludy dostosowały ten system do zapisu języków ojczystych i używały przez następne 2000 lat, mówiąc w przybliżeniu. Potem został wyparty przez alfabet fenicki (jego rozwinięciem są litery, które właśnie czytasz), który stał się dominującym mniej więcej w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Pisarze pierwszego na świecie wielkiego dzieła literatury, Eposu o Gilgameszu używali pisma klinowego.

Mieszkańcy Mezopotamii w ogóle znaleźli dla tej techniki szeroki użytek – prowadzili księgi handlowe, pisali listy, opowiadali historie. Kolejny niezwykle istotny wynalazek – koło – również przypisywany jest Sumerom. Najstarsze znalezione koło datowane jest na rok 3500 p.n.e.

i znaleziono je w Mezopotamii. Sumerowie budowali statki umożliwiające im podróż do Zatoki Perskiej i handel z innymi wczesnymi cywylizacjami, na przykład Harappanami w północnych Indiach. Wymieniali tkaniny, wytwory skórzane i biżuterię za ich kamienie półszlachetne, miedź, perły oraz kość słoniową. Sumerowie wyznawali religię politeistyczną – czyli wierzyli w wielu bogów, z których większość była antropomorficzna, czyli w kształcie i zachowaniu podobna człowiekowi.

Świątynie dla tych bóstw konstruowane były na wierzchu masywnych zigguratów, które znajdujemy w centrach większości ich miast. Struktury te były efektem wieloletniej pracy tysięcy ludzi.

Kto stworzył pierwsza cywilizacje?

Mezopotamia – kiedy, gdzie, kto, odkrycia Mezopotamia to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. To tutaj w rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe.

  1. Przyjmuje się, że na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.
  2. GDZIE LEŻY MEZOPOTAMIA? Mezopotamia współcześnie to generalnie tereny Iraku i Kuwejtu jest szczególnie często mianowana kolebką cywilizacji.
  3. Jej obszar (często różnie pojmowany, jeśli chodzi o zasięg) rozciąga się od północnej Syrii aż po Zatokę Perską i od Iranu aż po Arabię.

W innym, bardziej precyzyjnym ujęciu, można Mezopotamię zamknąć w trójkącie: Aleppo – jezioro Urmia na północy i ujście rzeki Szatt al-Arab (rzeka powstała po połączeniu Eufratu i Tygrysu) do Zatoki Perskiej na południu. CO OZNACZA SŁOWO MEZOPOTAMIA? Współczesna nazwa wywodzi się z greki, od mesos – środek, oraz potamos – rzeka, co razem znaczy „kraj między rzekami” lub „międzyrzecze”.

Rzeczonymi wodami są Tygrys i Eufrat. CO WYNALAZŁA MEZOPOTAMIA? Mezopotamia jest jednym z pierwszych miejsc, gdzie rozwinęło się rolnictwo. Tam powstały jedne z najbardziej wpływowych miast-państw wczesnego świata, tam też rozrosły się pierwsze cywilizacje – chociaż nie jest to jedyne takie miejsce! Leżąc na szlaku pomiędzy Egiptem i cywilizacjami doliny Indusu, w owym czasie była prawdziwym tyglem, mieszającym najróżniejsze kultury i języki.

Dawało to ogromny bodziec dla rozwoju piśmiennictwa, techniki, języka, handlu, religii i prawa. Pismo klinowe – uznawane za jedno z najstarszych pism na świecie wymyślili najprawdopodobniej Sumerowie, czyli jedna z cywilizacji mezopotamskich. CZY MEZOPOTAMIA TO PAŃSTWO? Nie.

Sama Mezopotamia jest regionem, tak jak np. nasze polskie Mazowsze. Jednak wyjątkowość Mezopotamii pod względem tego jakie cywilizacje rozwijały się na jej terenie sprawiła, że je wszystkie zaczęto nazywać wspólnym określeniem cywilizacjami starożytnej Mezopotamii. Z Mezopotamią związane są starożytne cywilizacje przede wszystkim Sumerów, Asyryjczyków, Akadyjczyków i Babilończyków.

Czytanie historii tych ludów może skutkować uczuciem mętliku w głowie, albowiem narody te współpracowały, podbijały i przenikały się nawzajem przez tysiące lat. MEZOPOTAMIA I JEJ DZIEJE Pierwsze społeczności, nieznane nam z nazwy, zaczęły powstawać już w w czasie tzw.

  • Ok.12000 lat p.n.e.
  • Pierwszą cywilizację miejską należy przypisać Sumerom, co datuje się na ok.4000 lat p.n.e.
  • Przypisuje się im wynalezienie m.in.
  • Pisma klinowego, stworzenie pierwszych dzieł literatury i praktyczne zastosowanie koła.
  • Po nich przychodzi czas na Imperium Akadyjskie, które pod rządami Sargona Akadyjskiego podbiło większość Mezopotamii, a jego stolicą było miasto Akad.
See also:  Dlaczego TrzSą Się RęCe

Kilkaset lat po rozpadzie tego imperium w 2154 r.p.n.e., na czoło władzy wyszło miasto Aszszur, które utworzyło w zastępstwie własne Imperium Asyryjskie. Funkcjonowało ono przez blisko 1400 lat, do ok.600 r.p.n.e., przy czym niezależnym od niego było Imperium Babilońskie, założone przez Hammurabiego ok.1795 r.p.n.e.

Te ostatni znany jest najbardziej z najstarszego znanego nam zbioru praw zwanego Kodeksem Hammurabiego. Niezależność Mezopotamii zakończyła się w momencie dostania się pod panowanie wpierw Persów w 539 r.p.n.e., a później Aleksandra Wielkiego w 335 r.p.n.e. NAJNOWSZE ODKRYCIA I WYNIKI BADAŃ PUBLIKOWANE NA STRONIE MIESIĘCZNIKA Zapraszamy na fascynującą podróż dawnymi szlakami handlowymi w najnowszym numerze „Archeologii Żywej”.

Odkryjemy tajemnice neolitycznych kopalni w Krzemionkach, śledzimy losy Szlaku Bursztynowego, odwiedzamy starożytne Dolne Morze, a także zanurzmy się w antycznych opowieściach o wyprawach po pieprz do Indii. Poczuj rytm średniowiecznych rynków, poznaj W najnowszym numerze „Archeologii Żywej” zaglądamy do wnętrza domów ze słynnej pradziejowej osady obronnej z Biskupina, śledzimy rozwój rzymskiej willi z cypryjskiego Nea Pafos, sprawdzamy jak mieszkało się w średniowiecznym zamku, jak zmieniały się wiejskie chaty na Dolnym Śląsku i czy służba króla Stanisława Królewska gra z Ur, znana również jako Gra na Dwudziestu Kwadratach (ang.

Game of Twenty Squares) lub po prostu gra z Ur (ang. Game of Ur), była grą planszowa dla dwóch graczy, pochodzącą ze starożytnej Mezopotamii. Jej najstarsze egzemplarze datowane są na ok.5000 Ponad 200 inskrypcji zawierających tajemnicze formuły skierowane do anonimowego boga odkryli badacze na przestrzeni dziesiątek lat w Palmyrze – starożytnej metropolii w obecnej Syrii.

Polskiej badaczce udało się ustalić, do kogo były skierowane. Palmyra była starożytną metropolią, która pośredniczyła w handlu między cesarstwem rzymskim Okres karmienia piersią zależy od wielu czynników, zarówno indywidualnych, jak i kulturowych lub środowiskowych.

  • Wyniki badań izotopowych pozwalają określić, w jakim wieku wprowadzano stałe posiłki do diety dzieci na starożytnym Bliskim Wschodzie.
  • W grupach ludzkich, które nie mają dostępu do łatwo przyswajalnego pokarmu zastępczego W ostatnim numerze czasopisma Antiquity ukazał się tekst pokazujący na podstawie analiz biochemicznych kości ludzkich z kilku stanowisk położonych w północno-wschodniej Syrii, że w XXII wieku p.n.e., kiedy upadało imperium akadyjskie, nie nastąpiła żadna zmiana w lokalnej gospodarce, która mogłaby być odpowiedzią na długotrwałą suszę.

Nawet Pomimo zasadniczych dowodów na krótkoterminowe skutki zmian klimatycznych, nasze zrozumienie ich długoterminowego wpływu na dzieje ludzkości wciąż jest ograniczone. Aby zgłębić to zagadnienie, naukowcy skupili się na starożytnych społeczeństwach z uwagi na mniej skomplikowane systemy ekonomiczne oraz możliwość obserwacji wzajemnych relacji zmian środowiskowych i Zapisany na glinianych tabliczkach babiloński tekst Inamgiszhuranki z VII wieku p.n.e.

  1. Zawiera ezoteryczne wywody, za pomocą których kapłani tłumaczyli epitety bogów o dawno zapomnianym znaczeniu.
  2. Ta wiedza tajemna była bardzo ceniona w Babilonii i Asyrii, a jej elementy mogły stanowić inspirację dla pitagorejskiej teorii liczb i Królowie Mari w trzecim i na początku drugiego tysiąclecia p.n.e.

kontrolowali ważny szlak handlowy biegnący doliną Eufratu. Choć ich państwo położone było w miejscu niesprzyjającym dla rolnictwa, gospodarka królestwa Mari potrafiła wyżywić znaczną liczbę ludności. Kluczem do zrozumienia tego paradoksu jest nawóz zwierzęcy.

Kiedy powstaje cywilizacja?

Ogólna charakterystyka pierwszych cywilizacji. – Ściągi, wypracowania, lektury Cywilizacja – jest to stan rozwoju społeczeństwa ludzkiego w danym okresie historycznym, ze szczególnym uwzględnieniem kultury materialnej, przeciwstawiany stanowi dzikości i barbarzyństwa.

Początki pierwszych cywilizacji sięgają trzeciego tysiąclecie przed naszą erą. Dokonał się wówczas wielki postęp w życiu ówczesnych ludzi. Pierwsze neolityczne osady zaczęły się powiększać, aż osiągnęły rozmiary pierwszych, starożytnych państw – miast. możliwy był dzięki temu, że udomowił zwierzęta i nauczył się uprawiać rolę, a na niej hodować pierwsze,

Ta zmiana w życiu ludzkości nastąpiła gdyż około 8 tysięcy lat przed naszą erą, nastąpiła zmiana klimatu, który znacznie się ocieplił. To z kolei pozwoliło ludziom na zmianę trybu życia. Na obszarach bliskiego wschodu zaczęto uprawiać pierwsze zboża, które pierwotnie były specyficznym rodzajem traw.

  1. Uprawa zbóż pozwoliła ludziom na uzyskanie nadwyżki żywności czyli swego rodzaju dobrobytu.
  2. To natomiast wymusiło na ludziach takie zorganizowanie się, aby zapobiec ewentualnej grabieży zgromadzonych zapasów.
  3. Była to droga do powstania pierwszych większych zorganizowanych społeczności, czyli doprowadziło do powstania pierwszych miast.

Za najstarsze miast uważa się Jerycho, powstałe około 9 tysięcy lat p.n.e. Badania archeologiczne wykazały, że prawdopodobnie około 8,5 tys. lat p.n.e. miasto to otoczyło się pięciometrowym murem z wieżami obronnymi. Dowodzi to z kolei, że musiała już wówczas istnieć jakaś grupa ludzi, która pełniła funkcję władz, organizujących tak duże przedsięwzięcie.

  • Rewolucja, która się wówczas dokonała polegała także na udomowieniu pierwszych gatunków zwierząt.
  • Pierwszym udomowionym zwierzęciem była owca, którą zaczęto hodować na terenie Mezopotamii już ok.9 tysięcy lat p.n.e., następnie udomowiono kozy.
  • Około 7 tysięcy lat p.n.e., na terenie dzisiejszej Turcji hodowano już bydło i bydło rogate.

Rozpoczęcie osiadłego trybu życia niosło dla ludzi poważne konsekwencje. były więc plusy i minusy tej zmiany.

Do minusów możemy zaliczyć:- wzrost liczby chorób zakaźnych, choroby stawów (spowodowane wilgocią)- w pierwszym okresie skrócił się czas życia ludzi.- ludzie byli mniej rośli.Do plusów z kolei należy zaliczyć:+ podniósł się poziom życia ludzi+ pojawiła się nadwyżka żywności+ pojawiła się grupa kupców przyczyniających się do wymiany towarów+ pojawiła się konieczność zorganizowania społeczności+ wykształciła się elita władzy, zarządzająca społecznością ludzi+ pojawiła się grupa rzemieślników przetwarzających towary i surowce

Około 3 tysięcy lat p.n.e. ludzkość wyszła z okresu zurbanizowanej wspólnoty i weszła w okres pierwszych cywilizacji. Cechą charakterystyczną pierwszych cywilizacji jest to, że wszystkie one powstały w dolinach wielkich rzek. Człowiek znajdował w nich bowiem żyzną ziemię, która pomieszana z rzecznym mułem znakomicie nadawała się pod uprawę.

Rzeki miały także wielkie znaczenie jako szlaki komunikacyjne, którymi przenosili się ludzie, towary i wiadomości. Rzeki dostarczały wreszcie sporej ilości pożywienia, dlatego w ich pobliżu gęstość zaludnienia była dużo wyższa niż w pozostałych regionach. Rzeka była błogosławieństwem dla mieszkających w ich pobliżu ludzi ale mogła także stać się ich przekleństwem.

Aby zapobiegać gwałtownym skutkom powodzi człowiek musiał w jakiś sposób zaingerować w ich stan naturalny. Trzeba było więc sypać wały ochronne, osuszać zalane tereny budując się kanałów odwadniających. Starano się także rozszerzyć pola uprawne poprzez budowę sieci kanałów nawadniających, aby za ich pośrednictwem dostarczać wodę do dalej położonych terenów, aby te mogły wydawać plony.

  1. Te niesłychanie wówczas skomplikowane prace możliwe były do wykonania jedynie przez zorganizowane społeczności, którymi ktoś musiał pokierować.
  2. Innymi słowy potrzebne było,
  3. W dolinach wielkich rzek najwcześniej powstały i rozwijały się najbujniej miasta.
  4. Były to w owych czasach duże osady, liczące około kilku tysięcy mieszkańców.

Miasto wyrastało jako miejsce sprawowania władzy. W nim mieszkała grupa rządzących, to tu składano ofiary bogom. Zbudowano w nich więc okazałe pałace dla władców i wspaniałe świątynie, które były równocześnie magazynami żywności. w miastach mieszkali też rzemieślnicy.

Cechą charakterystyczną miast starożytnych było to, że w ich pobliżu znajdowały się pola uprawne, z których utrzymywali się w większości ich mieszkańcy. Była to zasadnicza różnica w porównaniu z miastami, które powstały w późniejszej epoce. Istnienie państwa, jego struktur oraz konieczność zarządzania jego zasobami przyczyniły się później do wynalezienia pisma,.

służyło ono bowiem początkowo do zapisywania danin, ilości produktów złożonych w magazynach, wydatków i przychodów. Oczywiście ludzie w tamtych czasach żyli nie tylko w dolinach wielkich rzek. Także poza nimi pojawiły się później miasta, ze swoimi charakterystycznymi budowlami.

  • Należy jednak pamiętać, że miasta w dolinach wielkich rzek powstały najwcześniej i rozwijały się najbardziej dynamicznie.
  • Do najstarszych cywilizacji zaliczamy cywilizację stworzoną przez Sumerów, zamieszkujących tereny między Eufratem i Tygrysem czyli Mezopotamię, cywilizację Chińską powstałą nad Żółtą Rzeką, nad Indusem oraz nad Nilem.

Wszystkie one powstały niemal w równym czasie, choć za najstarszą uważa się cywilizację stworzoną przez Sumerów, około 3 tysięcy lat przed Chrystusem. Mezopotamia. Na południu Mezopotamii, ponad 3 tysiące lat p.n.e. osiedlili się Sumerowie. O ich pochodzeniu wiemy stosunkowo niewiele, ale odegrali w dziejach tego regionu bardzo ważną rolę.

  1. Podstawą ich cywilizacji było 12 miast – państw, które jednak nie stanowiły nigdy ścisłego związku.
  2. Rozwinęły się one nad dwoma potężnymi rzekami Eufratem i Tygrysem.
  3. Rzeki te charakteryzowały się tym, że wylewały co roku ale nieregularnie.
  4. Sumerowie stworzyli bardzo rozwiniętą cywilizację.
  5. Byli wynalazcami pisma klinowego, które było najszerzej stosowane na całym starożytnym wschodzie.

Sumerowie zapoczątkowali w tym regionie technikę uprawy roli, a także kulturę duchową. stworzyli wierzenia, literaturę i sztukę. Sumerom wiele zawdzięczają takie nauki jak : matematyka i, Posługiwano się tu już w tych czasach systemem dziesiętnym i sześćdziesiętnym.

  1. Sumeryjscy matematycy potrafili przeprowadzać działania na dużych liczbach, a w użyciu były także tabele pierwiastków kwadratowych i sześciennych.
  2. Podobnie wysokie osiągnięcia należy odnotować w dziedzinie astronomii.
  3. Stworzono kalendarz a także astrologię, gdyż Sumerowie dostrzegali związek między położeniem gwiazd a losami człowieka.

Wśród licznych miast Mezopotamii, już nie sumeryjskiego okresu, najsłynniejszy był Babilon. Miasto to próbowało dokonać zjednoczenia ziem między Eufratem i Tygrysem. najbardziej znanym władcą był Hammurabi, twórca zbioru praw, który jako jedyny przetrwał w całości do naszych czasów.

Egipt. Cywilizacja w tym kraju jest nieco młodsza niż sumeryjska. Państwo egipskie powstało nad Nilem, rzeką która podobnie jak Eufrat i Tygrys również co roku wylewała. Wylewy tej rzeki były jednak bardziej regularne, właściwie od nich uzależnione było życie w Egipcie. Początkowo Egipt podzielony był na dwie części: Egipt Dolny i Górny.

zjednoczenia państwa dokonał około 3100 r.p.n.e. faraon Narmer. W Egipcie, w którym przeważały pustynie, miast było niewiele, a ludność zajmowała się głównie rolnictwem. Prace uzależnione były od corocznych wylewów Nilu, które następowały w okolicach lipca.

Wody ustępowały z zalanych pól około września-października i wówczas przystępowano do prac na polach. Jakakolwiek uprawa roślin możliwa była tylko w okolicach gdzie rzeka wylewając, zostawiała po sobie grubą warstwę życiodajnego mułu. Aby rozszerzyć uprawy budowano więc rozwiniętą sieć kanałów nawadniających.

Na czele państwa egipskiego stał władca despotyczny – faraon. Władca uważany był przez poddanych za boga, dlatego oddawano mu należytą cześć. Ogromnie ważną rolę w państwie egipskim odgrywali kapłani. Często pomagali faraonowi w rządzeniu państwem, nadzorowali wznoszenie wielkich budowli, znali medycynę, architekturę i astronomię.

Zdarzało się, że byli w stanie doprowadzić do obalenia samego faraona. Egipcjanie stworzyli rozbudowaną religię, która była religią politeistyczną. stworzyli bogate wyobrażenia dotyczące życia pozagrobowego. w tym właśnie celu wznoszono w starożytnym Egipcie ogromne piramidy, które miały być grobowcami dla faraonów.

Historia Egiptu dzieli się na trzy okresy : okres starego państwa, średniego państwa i nowego państwa. Starożytna, Grecja jest położona na Południu Europy. Jako jedna z najstarszych cywilizacji nie powstała w dolinie wielkich rzek,Tereny Półwyspu Bałkańskiego są terenami górzystymi, co zadecydowało o tym, że Grecy nie stworzyli jednego państwa, podobnego choćby to starożytnego Egiptu, ale ich państwo składało się z kilkudziesięciu państw – miast( ), które zachowywały niezależność i rządziły się samodzielnie.

Ziemi dobrej jakości, która nadawała się pod upraw ę nie było zbyt wiele. Na najlepszych glebach siano pszenicę, na mniej wymagających – jęczmień. Na dużą skalę w starożytnej Grecji uprawiano winną latorośl i drzewa oliwne. Z racji bliskości morza, Grecy zajmowali się żeglugą i handlem morskim. Obszar nad Morzem Egejskim zaludniony był od bardzo dawnych czasów.

Jego kolejni mieszkańcy przybywali tu z północy Półwyspu Bałkańskiego i z Azji Mniejszej. To prawdopodobnie stamtąd przybył lud, który stworzył najstarszą cywilizację w tym rejonie, która powstała na Krecie. Za datę jej powstania przyjmuje się przełom IV i III tysiąclecia.

Mieszkańcy Krety byli doskonałymi żeglarzami, a ślady ich obecności można dostrzec w Egipcie czy w Syrii. Urzędnicy kreteńscy posługiwali się pismem, którego do dziś nie udało się odczytać. Osady znajdujące się na wyspie były podporządkowane władcy. który rezydował we wspaniałym pałacu w Knossos. Jego ruiny stanowią do dziś jeden z najwspanialszych zespołów zabytków starożytności.

Cywilizację powstałą na Krecie nazywamy często cywilizacją minojską, od imienia jej mitycznego króla. Pierwsze plemiona mówiące językiem greckim przybyły do basenu Morza Egejskiego na początku II tysiąclecia i przenikały następnie do Grecji i na pobliskie wyspy.

Grecy przejęli bardzo dużo od Kreteńczyków z ich cywilizacji. Grecy zaatakowali w końcu Kretę i przejęli władanie nad wyspą. W Grecji środkowej i południowej powstały państwa, z których najważniejsze były Mykeny. Właśnie dlatego ten okres w historii Greków nazywamy okresem mykeńskim. Na przełomie XII i XI wieku p.n.e państwa greckie przeżyły katastrofę, która zniszczyła ich kulturę.

Pojawiła się wtedy ostatnia fala migracyjna, plemion stojących na niższym stopniu rozwoju, niż ludność podbita. Zmieniły się wtedy w sposób radykalny stosunki społeczne i formy ustroju. Grecy znaleźli się w wyjątkowej sytuacji, gdyż przez kilka wieków znaleźli się poza zasięgiem jakichkolwiek najazdów z zewnątrz.

  1. Dzięki temu byli w stanie wykształcić wyjątkowy ustrój, którzy Grecy nazywali polis.
  2. Największymi greckimi polis, były i Sparta.
  3. Przeciętna polis greckie była jednak dużo mniejsza i liczyła od kilku do kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców.
  4. Państwo dla Greków było wspólnotą obywateli.
  5. Podstawowe, najważniejsze decyzje zapadały na zgromadzeniu wszystkich obywateli.

Grecy stworzyli również wspaniałą politeistyczne religię. Ich bogowie mieli ludzki wygląd, ale byli istotami nieśmiertelnymi. Każdy z nich odpowiadał za inną dziedzinę życia. Największym z pośród greckich bogów był Zeus, pan nieba i ziemi. Innymi najważniejszymi bóstwami byli: HERA -, Zeusa, opiekunka żon i matek, ATENA – bogini sprawiedliwej wojny i mądrości, – bóg mórz i rzek, DIONIZOS – bóg winnej latorośli, AFRODYTA – bogini piękności, APOLLO – bóg sztuk pięknych i muz.

Greecy urządzali swym bogom huczne święta i składali im ofiary z darów natury lub ze zwierząt. Ku czci ZEUSA organizowano w Olimpii sportowe, a ku czci DIONIZOSA – spektakle teatralne. Każda z greckich polis miała swego boga – opiekuna. ATENY – była drugą pod względem wielkości grecką polis, położone były w Attyce, niemal nad samym morzem.

Oknem na świat dla mieszkańców miasta był olbrzymi port PIREUS, który oddalony był o kilka kilometrów. W pobliżu Aten, w górach Laurion znajdowała się kopalnia srebra, która przynosiła miastu pokaźne dochody. Mieszkańcy słynęli z wyrobów wspaniałej ceramiki malowanej.

  • Ustrój Aten ulegał zmianom na przestrzeni wieków.
  • Najpierw rządzili nimi królowie, później nastąpiły rządy najbogatszych rodów, zwane oligarchią, które w V wieku p.n.e zastąpiono rządami ludu, czyli demokracją.
  • Wówczas to najważniejsze decyzje zapadały na zgromadzeniu wszystkich obywateli.
  • Najcięższymi czasami dla starożytnych Greków były wojny z Persami w V wieku p.n.e.

Wówczas to świat grecki potrafił się zjednoczyć przeciwko wspólnemu wrogowi. Największą rolę wówczas odegrały Ateny i Sparta. Grecy co prawda zostali pokonani w wąwozie termopilskim w 480 roku p.n.e, lecz odnieśli wspaniałe zwycięstwa pod Maratonem w 490 roku p.n.e i pod Salaminą w 479 roku p.n.e.

  1. Później jednak Grecy nie potrafili ze sobą żyć w zgodzie, dlatego gdy tylko Persowie zostali pokonani doszło do wojny domowej między stronnikami Aten i Sparty,
  2. Wojnę tą nazywamy wojną peloponeską.
  3. SPARTA – Sparta powstała z połączenia pięciu osad, położonych w dolinie rzeki Eurotas.
  4. Obywatele Sparty zwrócili się przeciwko swoim sąsiadom, podbijając ich tereny i zamieniając ich w ludność podbitą.

Powstało w ten sposób największe terytorialnie polis. Jedynymi pełnoprawnymi obywatelami byli w tym państwie potomkowie mieszkańców pierwszych pięciu osad. Tylko oni brali udział w zgromadzeniu i sprawowali urzędy. Sparta była państwem o charakterze militarnym.

  • Dzieci już od najmłodszych lat przygotowywano do bycia żołnierzami.
  • Służył do tego specjalny system wychowania chłopców już od najmłodszych lat.
  • Dzięki temu Spartanie mogli się poszczycić najlepszą armią lądową w całej Grecji.
  • Starożytny Rzym.
  • Rzym położony jest w południowej Europie, na Półwyspie Apenińskim, nad rzeką,

Według legendy najstarsi Rzymianie wywodzili się od uciekinierów z ginącej Troi, którzy po długiej wędrówce dotarli do krainy zwanej Lacjum Legenda informuje, że miasto miało zostać założone przez Romulusa, który zabił swego brata – bliźniaka Remusa.

Najczęściej przyjmowaną datą uznawaną za początek miasta jest rok 753 p.n.e, Po Romulusie Rzymem mieli rządzić królowie, jednak ich władza została obalona. Późniejszy ustrój rzymski nazwano republiką, czyli rzeczą wspólną wszystkich obywateli. Na czele państwa stali dwaj konsulowie, wybierani spośród ogółu obywateli.

W rządzeniu pomagali im urzędnicy. Najważniejsze decyzje państwowe zapadały na zgromadzeniu ludowym, w którym brali udział wszyscy obywatele. Za koniec czasów republiki uważa się rządy Juliusza Cezara, który mianował się dożywotnim dyktatorem. Jego następca Oktawian August zapoczątkował nowy ustrój – cesarstwo.

  • Rzym stworzył ogromne imperium, którego najdalsze granice sięgały do Brytanii i Galii na zachodzie, Eufratu i Tygrysu na wschodzie.
  • Północna granica oparła się natomiast o,
  • Te wspaniałe sukcesy Rzym zawdzięczał swojej doskonale wyszkolonej armii.
  • Legioniści rzymscy potrafili nie tylko doskonale walczyć w otwartej bitwie, ale i zdobywać obwarowane miasta.

Opanowanie Italii zajęło Rzymowi 2,5 wieku. Ostatnie niezależne miasto poddało się w 264 roku p.n.e, Pokonane państwa, Rzym nie tylko podbijał, ale łączył ze sobą sojuszem działającym tylko w jedną stronę. Sojusznicy Rzymu nie dostarczali pomocy zbrojnej, a część płaciła daniny.

  • Okres wielkich podbojów rozpoczął się w 264 roku p.n.e, kiedy to wybuchła pierwsza wojna poza Italią.
  • Pierwszym groźnym przeciwnikiem Rzymu była Kartagina, a wojny z nią toczone- ostatecznie zwycięskie przez Rzym, w latach 264 – 146 rok p.n.e.- nazywamy wojnami punickimi,
  • Artagina była miastem założonym przez Fenicjan w IX wieku p.n.e, a jej głównym dochodem był handel morski o wielkim zasięgu.

Po opanowaniu terenów północnej Afryki i części Sycylii Kartagina urosła w siłę i popadła w konflikt interesów z Rzymem. Na zachodzie Europy Rzym zmagał się z ludami barbarzyńskimi, a na wschodzie z państwami hellenistycznymi. Aż do połowy II wieku Rzym był w stanie zabezpieczyć się skutecznie przed najazdami barbarzyńców.

  • Było to możliwe dzięki systemowi obrony, który polegał na rozmieszczeniu wojsk wzdłuż ufortyfikowanej granicy cesarstwa.
  • Jednak od III wieku ta zapora okazała się już nieskuteczna Przez granicę na Renie i Dunaju zaczęły przeprawiać się oddziały barbarzyńców, które zaczęły atakować krainy imperium rzymskiego nie znające dotąd wojen.

Barbarzyńcy wdzierali się w głąb imperium i nie nękani przez nikogo plądrowali rzymskie terytorium, a następnie z łupami wracali do siebie, nie myśląc o osiedlaniu się w granicach Rzymu. Te nieustanne najazdy wyczerpywały rzymską armię i niszczyły prowincje.

Innym sygnałem wskazującym na kryzys w Rzymie było załamanie się stabilności władzy cesarskiej. W ciągu najgorszego okresu lat 235 do 284 roku cesarzami obwołano prawie 50 osób. Najczęściej byli to uzurpatorzy lub wodzowie zwycięskich armii. Nowa fala najazdów barbarzyńców na imperium rzymskie rozpoczęła się w drugiej połowie IV wieku, a największe nasilenie osiągnęła w V wieku.

Te najazdy różniły się tym od pozostałych, że barbarzyńcy już nie tylko plądrowali, ale chcieli się już osiedlić w granicach imperium rzymskiego. Dużo gorsza sytuacja pod tym względem występowała w zachodniej części cesarstwa. Barbarzyńcy zajmowali tu kolejne prowincje. : Ogólna charakterystyka pierwszych cywilizacji. – Ściągi, wypracowania, lektury

Jak stara jest cywilizacja?

2. Najstarsze cywilizacje w Azji – Termin cywilizacja cywilizacja wywodzi się z łaciny – słowo civilitas oznacza 'poczucie bycia obywatelem’. Cywilizacja to stan kultury materialnej, technicznej i duchowej, jaki osiągnęło dane społeczeństwo w pewnym momencie swoich dziejów.

  1. Do elementów odróżniających jedną cywilizację od innej należą: język, historia, religia, obyczaje, instytucje społeczne.
  2. Te elementy tworzą wspólnotę ludzi zamieszkujących dany obszar.
  3. Najstarsze cywilizacje Azji powstały w IV i III tysiącleciu p.n.e.
  4. Na nizinnych obszarach nad dużymi rzekami w klimacie podzwrotnikowym.

Najstarszą jest cywilizacja Sumerów, która powstała na Nizinie Mezopotamskiej nad Eufratem i Tygrysem – wielkimi rzekami w Azji Południowo‑Zachodniej. W III tysiącleciu p.n.e. państwo sumeryjskie osiągnęło szczyt rozwoju, obejmując całą ówczesną Mezopotamię.

  • Do wielkich osiągnięć tej cywilizacji należy pismo klinowe, opracowanie sześćdziesiętnego systemu liczenia, który jest do dzisiaj zachowany w miarach czasu i kątów; wynalezienie koła i zastosowanie go jako koła garncarskiego oraz części wozu.
  • Upadek tej cywilizacji datuje się na II tysiąclecie p.n.e.W środkowym i dolnym biegu Indusu w latach 2500‑1750 p.n.e.

powstała cywilizacja harappańska, nazywana też cywilizacją doliny Indusu, Tereny te zamieszkiwały prawdopodobnie ludy drawidyjskie, które wytworzyły dobrze rozwiniętą cywilizację miejską, o czym świadczy powstanie 70 miast – dwa najbardziej znane z nich to Harappa i Mohendżo Daro,

Miasta budowano według jednego wzorca urbanistycznego – ulice przecinały się pod kątem prostym. Domy budowano z wypalonej cegły, planując ścisłe przeznaczenie każdego budynku. Miasta posiadały niezwykle wydajne systemy kanalizacyjne. Po tej cywilizacji zachowały się liczne zabytki piśmiennictwa – niektórych z nich do dziś nie odczytano.Na Nizinie Chińskiej w dorzeczu Huang He w IV tysiącleciu p.n.e.

zaczęła się kształtować cywilizacja chińska, Badania archeologiczne wskazują, że między IV a I tysiącleciem p.n.e. cywilizacja ta rozszerzała swój zasięg na coraz większy obszar Azji Wschodniej. W Chinach udomowiono dwa gatunki prosa odpornego na suszę, które uprawiano na północy, natomiast na południu kraju rozwinięto uprawę ryżu.

  1. Udomowiono też bawoła, jedwabniki, a także kaczki i gęsi.
  2. Około 500 roku p.n.e.
  3. Potrafiono już wytapiać i obrabiać żelazo.
  4. W 221 roku p.n.e.
  5. Chiny zostały zjednoczone.
  6. Do ważnych zmian, które przyczyniły się do scalenia państwa, należało wówczas opracowanie i wprowadzenie systemu zapisu znaków, który przekształcił się we współczesny alfabet chiński.

Wspólny język oraz wspólne elementy kultury umożliwiły przetrwanie państwa chińskiego do dziś.Do ważnych chińskich wynalazków, które pojawiły się ok.800–1000 lat wcześniej niż w Europie, należą: wyrób papieru i prochu strzelniczego, kompas magnetyczny, ruchoma czcionka umożliwiająca szybki druk, ster rufowy, piece hutnicze z miechami tłokowymi umożliwiające wytop stali.

Do najbardziej znaczących budowli należy Wielki Mur Chiński wznoszony już od VII wieku p.n.e. (wiele odgałęzień zbudowano później, tj. od XIV do XVII wieku n.e.). Długość Muru wynosi ok.6500 km. Innym znaczącym osiągnięciem jest Wielki Kanał o długości 1600 km, łączący ze sobą rzeki Huang He i Jangcy. Silne uformowane i ugruntowane państwo, jakim były Chiny, wywarło wielki wpływ na cały obszar Azji Wschodniej i Południowo‑Wschodniej.

Przejdź do poprzedniej ilustracji Przejdź do następnej ilustracji RqURCVid5U7pb 1 Na zdjęciu kamienna tabliczka z pismem klinowym – zygzakowate znaki. Źródło: Los Angeles County Museum of Art (http://commons.wikimedia.org), public domain. R16lu5YDzsuXA 1 Na zdjęciu ruiny dawnego miasta.

  1. Regularny, prostokątny kształt pozostałości.
  2. Źródło: Saqib Qayyum (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY-SA 3.0.
  3. RlSGR5GEvP1kT 1 Na zdjęciu figury żołnierzy z wypalonej gliny, nieco poblakłe.
  4. Figury różnią się, mają inne twarze, podobne stroje i nakrycia głowy.
  5. Źródło: Kevin Poh (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY 2.0.

RYmv2K8tflZ4E 1 Na zdjęciu Wielki Mur Chiński, przebiegający po szczytowych partiach pasma górskiego porośniętego lasami, wieże sygnalizacyjne. Na murze turyści. Źródło: Severin.stalder (http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY-SA 3.0. i7fmdznhpm_d5e329